Giới thiệu chung
Đoàn Đại biểu Quốc hội
Hội đồng nhân dân
LIÊN KẾT WEB
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 457,268
Đang trực tuyến: 53
 
Tin tức - sự kiện >> Trao đổi - Học tập
(Đăng lúc: 22/10/2020 04:48:44 PM)
PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG CÁCH MẠNG, GIÁ TRỊ VĂN HÓA, CON NGƯỜI QUẢNG NGÃI TRONG ĐỔI MỚI SÁNG TẠO, KHÁT VỌNG PHÁT TRIỂN CỦA TỈNH QUẢNG NGÃI HIỆN NAY
Tại báo cáo tham luận của đại biểu Võ Văn Hào thuộc Đoàn Đại biểu Đảng bộ Khối Cơ quan và doanh nghiệp tỉnh tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi khóa XX, nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã nêu bật nội dung phát huy truyền thống cách mạng, giá trị văn hóa, con người Quảng Ngãi trong đổi mới sáng tạo, khát vọng phát triển của tỉnh Quảng Ngãi trong giai đoạn hiện nay, nội dung tham luận cụ thể như sau:

 

 

Kính thưa Đại hội!

Phát biểu trong cuộc làm việc của Bộ Chính trị, Ban Bí thư với Ban Thường vụ Tỉnh ủy về công tác chuẩn bị đại hội đảng bộ tỉnh lần thứ XX, ngoài việc đánh giá những kết quả và tồn tại, hạn chế trên các lĩnh vực nhiệm kỳ qua của tỉnh Quảng Ngãi, thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã truyền đi một thông điệp, đó là Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi cần phải xốc lại đội ngũ, đẩy mạnh đổi mới, sáng tạo, khát vọng vươn lên, xây dựng quê hương xứng tầm với truyền thống yêu nước và cách mạng của các thế hệ người Quảng Ngãi trong các thời kỳ lịch sử, có những đóng góp thiết thực, hiệu quả đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Để góp phần đưa thông điệp của Thủ tướng vào cuộc sống, từ diễn đàn long trọng này, tôi xin trình bày một số suy nghĩ bước đầu về chủ đề: “Phát huy truyền thống cách mạng, giá trị văn hóa, con người Quảng Ngãi trong đổi mới sáng tạo, khát vọng phát triển của tỉnh Quảng Ngãi hiện nay”. Đây là một chủ đề rộng lớn, chưa được nghiên cứu nhưng ít nhiều đã được Tỉnh ủy khóa XIX nêu trong Nghị quyết số 03 về phát triển văn hóa, con người Quảng Ngãi trong thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế. Ở đây chỉ xin được trao đổi, có tính chất gợi mở một số vấn đề cơ bản.

Trước hết phải khẳng định, các thế hệ người Quảng Ngãi trong lịch sử đã để lại cho nhân dân Quảng Ngãi hôm nay một nền tảng văn hóa, tinh thần vô giá, không thua kém bất kỳ một địa phương nào trong cả nước, thậm chí có những nét văn hóa đặc trưng, đi trước, vượt trước các địa phương khác. Xin kể ra đây một vài ví dụ để chứng minh nhận định đó.

Cách nay hàng nghìn năm, Quảng Ngãi là trung tâm, chiếc nôi của văn hóa Sa Huỳnh, một nền văn hóa cổ xưa nhất, cùng thời với văn hóa Đông Sơn, nhưng sớm hơn rất nhiều so với văn hóa Chăm Pa, Đồng Nai, Óc eo… là 5 nền văn hóa hình thành nên bản sắc văn hóa Việt Nam[i]. Về sự sáng tạo, đổi mới, có người nói dân Quảng Ngãi chỉ giỏi đánh giặc. Điều đó chỉ đúng một phần. Bởi, trong lao động cải tạo giới tự nhiên phục vụ đời sống con người, nhiều sản phẩm lao động của người Quảng Ngãi mang giá trị của đổi mới sáng tạo. Bờ xe nước có ở nhiều địa phương nhưng không có nơi nào lại có “nền văn hoá nông nghiệp xe nước” như ở Quảng Ngãi. Chế biến đường mía, kỹ thuật đi biển, đánh bắt cá biển, chế biến các sản phẩm từ biển… hầu như vùng miền nào cũng có nhưng chỉ đến Quảng Ngãi mới nâng lên tầm văn hóa.

Từ rất sớm, vùng đất Quảng Ngãi đã xuất hiện nhiều phong trào, nhiều bậc hiền tài, có công lớn trong việc xây dựng và phát triển đất nước. Thế kỷ XVIII, đông đảo nhân dân Quảng Ngãi đã tham gia phong trào Tây Sơn, nhiều người trong số đó trở thành cột trụ của phong trào như Thiếu phó Trần Quang Diệu, Thiếu bảo Nguyễn Văn Huấn, Đại tư mã Nguyễn Văn Danh, Đô đốc Trương Đăng Đồ, Nguyễn Tăng Long. Trong năm nữ tướng tài được mệnh danh là “Tây Sơn ngũ phụng thư”, Quảng Ngãi có hai người là bà Huỳnh Thị Cúc và Nguyễn Thị Dung. Dưới triều Nguyễn và nhà Nguyễn, Bùi Tá Hán, từng là Tổng trấn Thừa Tuyên Quảng Nam, người đã có công lớn trong việc mở mang vùng đất Thuận Quảng, trong đó có Quảng Ngãi; là Nguyễn Bá Nghi, vị Phó bảng đầu tiên của Quảng Ngãi, từng hai lần giữ chức Tổng đốc Sơn – Hưng - Tuyên và Thượng thư bộ Hộ sung cơ mật viện đại thần; là Thái sư Trương Đăng Quế một bậc hiền tài, được giao giữ nhiều trọng trách của triều đình trong suốt 3 đời vua (Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức), chủ biên nhiều bộ sách lớn có giá trị, như Đại Nam thực lục tiền biên, Đại Nam liệt truyện tiền biên và Đại Nam hội điển toát yếu. Trong “ngũ hổ tướng” của triều Nguyễn, Quảng Ngãi có Tả quân quận công Lê Văn Duyệt, người từng giữ chức Tổng trấn thành Gia Định 2 lần, dưới 2 triều vua Gia Long và Minh Mạng. Trong những năm đầu chống thực dân Pháp xâm lược, nhiều con người đất Quảng Ngãi đã kiên cường chống quân xâm lược như Trấn thủ thành Gia Định Vũ Duy Ninh, Bình Tây Đại nguyên soái Trương Định, Trương Quang Đản. Từ năm 1885, hưởng ứng hịch Cần vương, hàng loạt các văn thân, sĩ phu người Quảng Ngãi đã nối tiếp nhau lãnh đạo các cuộc khởi nghĩa tại địa phương như Lê Trung Đình, Nguyễn Tự Tân, Nguyễn Bá Loan, Thái Thú… Những năm đầu thế kỷ XX cùng với phong trào Duy Tân do các sĩ phu yêu nước phát động, nhân dân Quảng Ngãi còn tổ chức nhiều cuộc đấu tranh chống bắt phu, chống bóc lột bằng tô tức, chống nạn cường hào ở địa phương, nhất là cuộc đấu tranh cự sưu, khất thuế diễn ra năm 1908 đã làm cho bộ máy tay sai của thực dân Pháp bất lực.

Trong thời đại Hồ Chí Minh, Quảng Ngãi đã kế tục xứng đáng truyền thống hào hùng của quê hương, đất nước. Người Quảng Ngãi vinh dự là một trong 7 đại biểu tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, 03-2-1930. Cao trào 1930 - 1931, Quảng Ngãi được đánh giá là mạnh nhất phía nam Trung Kỳ (tức là chỉ sau Xô viết Nghệ Tĩnh). Trong cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân 1930 - 1945, Quảng Ngãi là trung tâm kết nối các phong trào cách mạng do Đảng ta lãnh đạo từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa. Có thời kỳ, người Quảng Ngãi làm bí thư tỉnh ủy các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Khánh Hòa, Sài Gòn - Gia Định. Quảng Ngãi là quê hương của đội du kích Ba Tơ, tiền thân của lực lượng vũ trang quân khu V, của khởi nghĩa Trà Bồng và miền tây Quảng Ngãi, của chiến thắng Ba Gia, Vạn Tường lịch sử. Quảng Ngãi là quê hương của Thủ tướng Phạm Văn Đồng, người học trò xuất sắc và gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, người cộng sản kiên cường, mẫu mực, nhà lãnh đạo có uy tín lớn của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta; người bạn tin cậy của bạn bè quốc tế; nhà văn hoá lớn của dân tộc.

Lẽ tất nhiên ở đời và làm người, con người nào, ở xứ sở nào cũng đều có mặt tích cực và mặt tiêu cực. Nhưng dòng chảy chung của xã hội loài người thì cái tốt, cái tích cực bao giờ cũng là dòng chảy chính. Vì lẽ đó, cũng nên nhắc lại đặc tính của người Quảng Ngãi mà các bậc tiền bối đã dày công nghiên cứu, khẳng định. Sách Đại Nam nhất thống chí của Quốc sử quán triều Nguyễn nhận xét về đất và người Quảng Ngãi: Đất bạc, dân chăm, tính tằn tiện, không xa hoa, người quân tử thích việc nghĩa, giữ khí tiết; người tiểu nhân thì hám lợi, hay sinh kiện tụng. Địa thế tuy hẹp mà khí mạch tốt, nên đời nào cũng có người làm đến quan to, chức trọng, bước đường thanh thản, trọn được danh vọng. Ở thôn quê thì nhiều người sống lâu; học trò tư chất thông minh, nhiều kiến thức; duy người giàu thì thường bị của cải dời lòng, người nghèo thì thường khổ vì sinh nhai không đủ, học nghiệp thì phần nhiều không chuyên, nhưng nếu biết có chí thì cũng nhiều người thành tựu. Các dân tộc thiểu số từ xưa đã có phong tục gác chòi để chứa thóc gạo. Để của ở ven khe, không lấy trộm của nhau. Dẫu nghèo cực vẫn không ăn xin. Ngoài việc săn bắn, không cờ bạc, chơi bời, tính thuần phác. Trai gái không hoà gian.

Còn theo Giáo sư Trần Văn Giàu, là người Quảng Ngãi, nguyên Bí thư Xứ ủy Nam Bộ, nhận xét: “Dân đất Quảng Ngãi hay nổi tiếng cứng đầu, cứng cổ, quê của cha, ông, cố tôi - các cụ đã vào Nam cùng với cha con Trương Cầm, Trương Định mà vẫn giữ được các đặc tính địa phương, tụi tôi cháu chắt nhưng cũng không khác mấy. Tôi rất bồi hồi cảm động và cũng rất tự hào về quê hương tổ phụ của mình”.

Thủ tướng Phạm Văn Đồng trong phát biểu tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ngãi lần thứ XIV (vòng 2), năm 1991 nhận xét: “Nhân dân Quảng Ngãi - một bộ phận khăng khít của nhân dân Việt Nam - có những đức tính tốt đẹp, di sản của cuộc đấu tranh từ xa xưa và những thập kỷ gần đây để dựng nước và giữ nước. Đó là lòng yêu nước thương nòi, luôn phấn đấu vì Tổ quốc và chủ nghĩa xã hội. Đó là tính cần cù lao động, là trí thông minh và tài năng sáng tạo, nhạy cảm với cái mới, có bàn tay khéo léo, chăm học, chăm làm. Đó là tình làng nghĩa xóm, thương yêu, đùm bọc nhau nhằm bảo vệ cuộc sống lành mạnh yên vui cho mọi người… Biết phát huy đức tính nói trên, nhân dân tỉnh ta sẽ làm nên sự giàu có, từng bước khắc phục được tính hẹp hòi, khắt khe, cố chấp mà có người tỉnh khác thường nói về người Quảng Ngãi”[1].

 

Những đặc tính của người Quảng Ngãi được đúc kết, khẳng định nêu trên, mặt tích cực đã làm nên vẻ đẹp, chất lý tưởng, hào sảng, sự khảng khái, thanh tao của người Quảng Ngãi, nhưng mặt tiêu cực đôi khi lại là yếu tố kìm hãm sự phát triển, triệt tiêu động lực đổi mới, sáng tạo.

Cuộc sống đang đổi thay rất nhanh chóng và mạnh mẽ. Nhìn sang đại hội các tỉnh bạn, người ta đang thảo luận và đặt ra các mốc thời gian để gia tăng chỉ số hạnh phúc của người dân, bàn tiêu chí phấn đấu trở thành tỉnh kiểu mẫu v.v… Trong khi đó ta vẫn đang loay hoay, tỉ mẩn từ việc nhỏ như đặt tên cầu, đến việc lớn như xử lý rác thải, đô thị hóa v.v... Trong khi tại thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và nhiều thành phố khác ở phía Nam những con đường đẹp nhất đã được đặt tên cho các danh nhân là người Quảng Ngãi như Bùi Tá Hán, Lê Văn Duyệt, Trương Đăng Quế… thì ở quê hương mình những bậc hiền tài này hầu như ít ai biết đến. Đặc biệt là trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân trong tỉnh, kể cả những lực lượng nòng cốt gắn bó với Đảng, với chế độ đã phát sinh một số vấn đề tư tưởng, tâm trạng bức xúc, thiếu niềm tin vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cấp rất đáng lo ngại.

Thông điệp của Thủ tướng Chính phủ gợi cho Đại hội XX của Đảng bộ tỉnh nhiều suy ngẫm về vận mệnh, tương lai của Đảng bộ và Nhân dân Quảng Ngãi. Nên chăng sau đại hội này, chúng ta cần phải nghiên cứu một cách bài bản, thấu đáo những gì thuộc về quá khứ và hiện tại, về truyền thống của quê hương, tổ chức một cuộc vận động lớn trong Đảng bộ và nhân dân nhằm thay đổi cách nghĩ, cách làm, nhất là sự thấu hiểu, đoàn kết giữa các thế hệ, biến tiềm năng tinh thần thành những giá trị vật chất cụ thể, những sản phẩm của đổi mới, sáng tạo cụ thể.

Đổi mới sáng tạo, khát vọng phát triển lúc này chứ không phải là lúc khác trở thành yêu cầu bức thiết, nguyện vọng chính đáng của mỗi cán bộ, đảng viên và nhân dân trong tỉnh. Đồng hành cùng quá trình đổi mới sáng tạo, khát vọng phát triển thì truyền thống văn hóa, lịch sử luôn là điểm tựa và là động lực tinh thần to lớn để mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu dấn thân một cách tự tin, mạnh mẽ để 5 năm tới đạt mục tiêu trở thành tỉnh khá trong Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.

 

Q.T
Xem tin theo ngày tháng:
Ngày Tháng Năm
 
THÔNG BÁO
HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG
 NGHỊ QUYẾT HĐND TỈNH
VIDEO
Tin xem nhiều
Thăm dò ý kiến
Bạn thấy giao diện website này như thế nào?
Rất đẹp
Đẹp
Bình thường
Xấu