Giới thiệu chung
Đoàn Đại biểu Quốc hội
Hội đồng nhân dân
LIÊN KẾT WEB
Thống kê truy cập
Lượt truy cập: 341,508
Đang trực tuyến: 191
 
Đoàn Đại biểu Quốc hội >> Xây dựng pháp luật
(Đăng lúc: 22/09/2014 05:10:32 PM)
Luật BHXH (sửa đổi): cần tăng cường chế định đảm bảo để các quy định của Luật được thực hiện nghiêm
Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản hướng dẫn thi hành đã đi vào cuộc sống được 7 năm. Trong khoảng thời gian đó, Luật đã phát huy tích cực việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động, góp phần thực hiện mục tiêu chính sách an sinh xã hội của nhà nước.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện các chính sách, chế độ bảo hiểm xã hội bộc lộ không ít hạn chế, bất cập, như: việc mở rộng đối tượng tham gia BHXH còn chậm, nhất là đối tượng tham gia BHXH tự nguyện; số người tham gia BHXH còn thấp (hiện tại mới chiếm khoảng 20% lực lượng lao động); BHXH tự nguyện mặc dù là đối tượng thuộc diện tham gia rộng, nhưng chỉ chiếm khoảng 0,3% số người thuộc diện tham gia. Tình trạng nợ đóng, chậm đóng BHXH còn khá phổ biến, đặc biệt ở các doanh nghiệp ngoài quốc doanh và các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (chiếm trên 70% tổng số nợ), làm ảnh hưởng đến nguồn thu quỹ BHXH và quyền lợi của người lao động. Bên cạnh đó, một số quy định về chính sách BHXH không còn phù hợp với thực tế, như mức đóng BHXH tự nguyện hiện còn khá cao so với đại bộ phận người dân ở khu vực nông thôn và lao động tự do có thu nhập hằng tháng thấp và không ổn định; mức bình quân tiền lương, tiền công tháng làm căn cứ tính đóng BHXH còn có sự khác biệt lớn so với thu nhập thực tế; thủ tục, hồ sơ tham gia và thụ hưởng các chế độ BHXH còn chưa thật thuận tiện, mức độ ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý BHXH còn hạn chế; chưa quy định cụ thể trách nhiệm của các Bộ, ngành trong quản lý nhà nước về BHXH.

Trong số những nguyên nhân chính của những tồn tại, hạn chế trên là do người sử dụng lao động thực hiện không nghiêm các quy định của luật, chưa thể hiện đầy đủ trách nhiệm với xã hội; mức hỗ trợ đóng BHXH, chế độ BHXH và mức hưởng chưa khuyến khích người tham gia BHXH tự nguyện; cơ chế thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chưa đồng bộ, chưa đủ hiệu lực, hiệu quả răn đe.

Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) dự kiến Quốc hội thông qua vào kỳ họp cuối năm 2014 đã bổ sung nhiều quy định quan trọng, hướng đến hoàn thiện chế độ, chính sách BHXH, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của nhân dân, như: quy định tham gia bảo hiểm bắt buộc đối với người làm việc theo hợp đồng có thời hạn từ 01 tháng đến dưới 03 tháng, lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam; thực hiện BHXH tự nguyện đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, phường thị trấn; không quy định tuổi trần tham gia BHXH tự nguyện để mở rộng diện bao phủ tham gia BHXH. Trao chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH cho cơ quan BHXH để đảm bảo thanh tra, kiểm tra và xử lý kịp thời người sử dụng lao động không tham gia, trốn đóng BHXH cho người lao động. Quy định quyền khởi kiện của tổ chức công đoàn đối với các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Quy định tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác ghi trên hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật lao động; người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có thể đóng theo mức thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn. Quy định chế độ thai sản đối với lao động nam khi vợ sinh con được nghỉ việc để chăm sóc vợ, con; tăng quyền lợi hơn trong các chế độ BHXH cho người lao động. Quy định chỉ tiêu mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội là chỉ tiêu trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hng năm của địa phương được Hội đồng nhân dân quyết định để tập trung sự vào cuộc của các ngành, các cấp của hệ thống chính trị ...

Có thể thấy, các quy định mới thể hiện sự quan tâm của nhà nước đẩy mạnh phát triển BHXH, đóng vai trò là trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, góp phần bảo đảm ổn định chính trị - xã hội và phát triển kinh tế - xã hội. Các quy định của dự thảo Luật là đầy đủ.

Tuy nhiên, để các quy định của luật được thực thi nghiêm chỉnh, đi vào cuộc sống, cần tăng cường các chế định đảm bảo điều chỉnh trực tiếp trách nhiệm các bên liên quan phải được thực hiện. 

Thứ nhất, trong mối liên kết thực hiện trách nhiệm của người sử dụng lao động và quyền của người lao động trong việc đóng BHXH, cần có cơ chế bảo vệ người lao động, đảm bảo việc làm và thu nhập khi người lao động đấu tranh về quyền lợi tham gia BHXH; có chế tài xử lý hành chính, hình sự tương xứng đối với người sử dụng lao động chiếm dụng tiền BHXH, trốn đóng, chậm đóng, nợ đọng BHXH. Vì trong mối quan hệ lao động, người lao động là bên yếu thế, thường e ngại yêu cầu người chủ doanh nghiệp đóng BHXH cho mình, chưa nói đến là đóng đầy đủ và kịp thời theo quy định. Về mặt khách quan, doanh nghiệp ở nước ta hầu hết là doanh nghiệp trẻ, nền tảng văn hoá doanh nghiệp chưa đi vào chiều sâu, chưa xem người lao động là nguồn lực là tài sản của doanh nghiệp, dẫn đến đối kháng lợi ích trong ngắn hạn, né tránh trách nhiệm, không đóng BHXH cho người lao động. Tổ chức công đoàn cũng là những người lao động hưởng lương từ doanh nghiệp, hoạt động còn phụ thuộc chủ sử dụng lao động, nên việc thực hiện quyền khởi kiện người sử dụng lao động là khó khả thi.

Thứ hai, đảm bảo người lao động được quyền hưởng các chế độ BHXH khi đã trích tiền lương để đóng BHXH, ngay cả khi người sử dụng lao động chưa nộp tiền đóng BHXH cho cơ quan bảo hiểm xã hội, quyền lợi của người lao động phải được bảo vệ, vì không do lỗi của người lao động; bảo đảm tốt đời sống của người lao động khi nghỉ hưu để người lao động nhận thức lợi ích của việc tham gia BHXH, bảo vệ quyền lợi của mình.

Thứ ba, về quản lý nhà nước: nâng cao tinh thần trách nhiệm, sự vào cuộc  của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền quản lý nhà nước về BHXH. Xử lý trách nhiệm cơ quan quản lý lao động, cơ quan BHXH khi quyền lợi về BHXH của người lao động bị vi phạm. Cơ quan quản lý lao động, cơ quan BHXH phối hợp chặt chẽ kiểm soát tuân thủ pháp luật về hợp đồng lao động, xây dựng thang bảng lương làm căn cứ xác định mức đóng BHXH. Đồng thời tăng cường trách nhiệm thanh tra đóng BHXH đảm bảo tần suất, tỷ lệ thanh tra đạt hiệu quả, chống tình trạng nợ đóng, chậm đóng nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động. Thực hiện mãnh mẽ các chế định đảm bảo nhằm làm chuyển biến nhận thức xã hội, mọi người cùng chia sẻ và thể hiện trách nhiệm với xã hội. Tránh lặp lại tình trạng người sử dụng lao động lách luật để né tránh trách nhiệm về BHXH như thời gian qua.

 

Văn Tân
Xem tin theo ngày tháng:
Ngày Tháng Năm
 
THÔNG BÁO
HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG
 NGHỊ QUYẾT HĐND TỈNH
VIDEO
Tin xem nhiều
Thăm dò ý kiến
Bạn thấy giao diện website này như thế nào?
Rất đẹp
Đẹp
Bình thường
Xấu