Đ/c Phùng Quốc Hiển, UVBCHTƯ Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban KT-NS phát biểu tại cuộc họp 

Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân tỉnh, ngay sau khi chính sách được ban hành, tỉnh đã tổ chức Hội nghị toàn tỉnh để triển khai thực hiện; phê duyệt ban hành Kế hoạch số 4603/KH-UBND ngày 07/10/2014 về thực hiện Nghị định số 67/2014/NĐ-CP ngày 07/7/2014 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi; tổ chức tập huấn tuyên truyền, ban hành văn bản hướng dẫn; phê duyệt quyết định phân bổ số lượng tàu cá đóng mới (Trung ương phân bổ 189 tàu); công bố các cơ sở đóng tàu đủ điều kiện; tổ chức họp giữa các chủ tàu xin vay với các đơn vị tư vấn thiết kế, cơ sở đóng tàu, Ngân hàng thương mại nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, hướng dẫn quy trình, thủ tục hồ sơ vay vốn; chỉ đạo rà soát toàn diện hoạt động hạ tầng thủy sản. Trên cơ sở đó, tỉnh đã phê duyệt danh sách 71 tổ chức, cá nhân đăng ký để các Ngân hàng xem xét cho vay vốn theo quy định, gồm 65 tàu đóng mới (25 tàu vỏ thép, 35 tàu vỏ gỗ và 5 tàu vỏ composite) và 6 tàu nâng cấp.

Đến nay, chỉ có 02/65 tàu đã được giải ngân với tổng số tiền 12,4 tỷ/24,8 tỷ đồng cam kết cho vay (có 01 tàu đã hoàn thành và đi vào khai thác); 07/65 tàu đã nộp hồ sơ chuẩn bị giải ngân; 42 chủ tàu chưa chưa nộp hồ sơ cho các ngân hàng (trong đó có 12 chủ tàu đang phối hợp với các đơn vị tư vấn để hoàn thiện thiết kế, dự toán bổ sung hồ sơ vay; số còn lại đa số chờ chủ trương của Nhà nước cho phép trang bị máy chính đã qua sử dụng). Toàn tỉnh cũng đã có 06 tàu được phê duyệt nâng cấp, như: bọc vỏ thép, vật liệu mới, mua ngư lưới cụ, trang thiết bị hàng hải, thiết bị bảo quản, bố xếp hàng hóa (nhưng không nâng cấp máy) nên vướng mắc về thủ tục ngân hàng (yêu cầu phải nâng cấp máy). Về cho vay vốn lưu động, các ngân hàng thương mại đã cho vay 1,2 tỷ đồng/ 05 lượt khách. Về chính sách bảo hiểm, Công ty bảo hiểm Bảo Minh đã bán bảo hiểm với số tiền 7,323 tỷ đồng đối với 3.972 người và 369 tàu cá.

Về chính sách đầu tư hạ tầng thủy sản, hiện tỉnh đã có 02 Dự án dỡ dang, chuyển tiếp là Cảng cá và Trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá Sa Kỳ (tổng mức đầu tư 107,451 tỷ đồng); Vũng neo đậu tàu thuyền đảo Lý Sơn giai đoạn 2 (tổng mức đầu tư 401,097 tỷ đồng). Tỉnh đang khảo sát danh mục 11 dự án đầu tư mới với tổng mức đầu tư dự kiến 2.060 tỷ đồng và sẽ báo cáo Chính phủ và các Bộ ngành theo quy định.

Báo cáo cũng đã nêu rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện chính sách, như: Các ngân hàng chưa mạnh dạn cho vay vì sợ khó thu hồi được nợ; chủ tàu chờ chủ trương về cho phép sử dụng máy đã qua sử dụng để giảm tiền vay, tăng khả năng trả nợ thay vì bắt buộc mua máy mới; việc quy định nâng cấp tàu bắt buộc phải nâng cấp máy, nên việc muốn nâng cấp từng hạng mục phải vay thương mại bình thường có thế chấp hoặc phải vay nóng đã gây khó khăn cho ngư dân; công tác xem xét chọn, thẩm định của các cơ quan liên quan còn hạn chế, nên chậm trễ trong thực hiện, giải quyết hồ sơ. Ngoài ra, nguồn vốn bố trí cho đầu tư hạ tầng cơ sở còn quá ít nên chưa đảm bảo hoàn thành dự án theo tiến độ được duyệt, đặc biệt là việc thiếu vốn cấp cho dự án Vũng neo đậu tàu thuyền đảo Lý Sơn giai đoạn 2.

Đ/c Phạm Trường Thọ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh báo cáo tại cuộc họp

Từ những khó khăn, vướng mắc nêu trên, tỉnh đã kiến nghị với đoàn giám sát một số nội dung, như: đề nghị Ngân hàng nhà nước tiếp tục chỉ đạo các Ngân hàng thương mại ưu tiên xử lý hồ sơ cho vay, tạo điều kiện cho các chủ tàu vay vốn; Chính phủ, các Bộ, ngành cần nghiên cứu bổ sung quy định cho vay hợp phần nâng cấp máy cũ, hoặc có chính sách bổ sung hỗ trợ phần kinh phí chênh lệch giữa máy cũ và máy mới để ngư dân mạnh dạn đầu tư máy mới, đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa tàu cá; các Bộ, ngành và Ngân hàng Nhà nước cần thống nhất trình Chính phủ quyết định, làm rõ quy định về: vay tín dụng để nâng cấp tàu có bắt buộc phải nâng cấp máy cũ lên thành máy mới để được hưởng lãi suất vốn vay theo Nghị định 67/2014/NĐ-CP hay không; xem xét nhu cầu thực tiễn của chủ tàu về việc vay theo hạng mục còn thiếu theo quy định mà không nhất thiết bắt buộc phải nâng cấp thành máy chính mới. Đối với cơ sở hạ tầng nghề cá, Chính phủ, các Bộ, ngành cần sớm xem xét, cân đối bố trí đủ vốn cho các dự án theo kế hoạch đã được UBND tỉnh Quảng Ngãi phê duyệt, nhất là bố trí bổ sung vốn năm 2015 cho các dự án cấp thiết: Trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá Sa Kỳ; Vũng neo đậu tàu thuyền đảo Lý Sơn giai đoạn 2; Khu neo đậu trú bão tàu cá Sa Huỳnh và dự án nuôi trồng thủy sản Nghĩa Hòa.

Phát biểu kết thúc buổi làm việc, đồng chí Phùng Quốc Hiển ghi nhận những nỗ lực của tỉnh trong việc tuyên truyền, chỉ đạo thực hiện chính sách; chia sẻ với những khó khăn trong triển khai thực hiện khi mà còn nhiều vướng mắc xuất phát từ cơ chế, quy định của chính sách nhưng chưa được tháo gỡ kịp thời, đã làm hạn chế các mục tiêu mà Nghị quyết của Quốc hội đề ra. Trên cơ sở làm việc với các tỉnh, Đoàn giám sát sẽ xem xét, tiếp tục theo dõi, giám sát việc thực hiện chính sách này, đề nghị Ngân hàng nhà nước, các Bộ: Tài chính, Kế hoạch và đầu tư, Nông nghiệp và phát triển nông thôn phối hợp rà soát, thống nhất các văn bản hướng dẫn, tham mưu trình Chính phủ kịp thời tháo gỡ những vướng mắc để đáp ứng nhu cầu thực tế của ngư dân, đảm bảo chính sách đi vào cuộc sống, thực hiện có hiệu quả các mục tiêu hiện đại hóa đội tàu đánh cá, nâng cấp hạ tầng cơ sở dịch vụ hậu cần nghề cá và tổ chức có hiệu quả hoạt động sản xuất trên biển, giúp ngư dân vươn khơi bám biểu, làm giàu từ biển, góp phần bảo vệ chủ quyền đất nước.