Sau gần một thế kỷ đấu tranh giành độc lập, người dân Việt Nam từ thân phận nô lệ đã trở thành công dân của một nước độc lập, tự do, tự mình quyết định vận mệnh lịch sử của mình, toàn thể nhân dân Việt Nam từ miền xuôi đến miền ngược, từ miền Bắc đến miền Nam, từ nông thôn đến thành thị, không phân biệt nam nữ, giàu nghèo, tôn giáo, giai cấp, đảng phái từ 18 tuổi trở lên đều tham gia cuộc Tổng tuyển cử bầu ra Quốc hội khoá I. Tất cả 71 tỉnh, thành trong cả nước lúc đó, với 89% tổng số cử tri đi bỏ phiếu, đã bầu được 333 đại biểu Quốc hội, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đã thành công tốt đẹp.

Quốc hội khóa I thông qua Hiến pháp 1959

Nhìn lại chặng đường 70 năm đã qua, Quốc hội Việt Nam đã trải qua 13 nhiệm kỳ hoạt động. Dù ở mỗi thời điểm, hoàn cảnh lịch sử khác nhau, nhưng đều đóng góp có tính quyết định vào sự nghiệp cách mạng chung của đất nước, của Nhân dân ta.

Qua các khóa, Quốc hội Việt Nam đã đưa ra nhiều quyết định quan trọng về chủ trương lớn phát triển đất nước phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của đất nước. Từ khi lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Quốc hội ban hành bản Hiến pháp năm 1946, khẳng định tính pháp lý của nhà nước, tạo dựng nền tảng xây dựng nhà nước pháp quyền. Từ khóa II đến khóa V, Quốc hội tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp năm 1959 với chủ trương “tất cả cho tiền tuyến”, xây dựng hậu phương vững chắc, chuẩn bị mọi điều kiện cho cuộc kháng chiến trường kỳ chống Mỹ cứu nước. Sau thắng lợi lịch sử ngày 30/4/1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thu non sông về một mối, nhân dân cả nước hòa chung niềm vui, nô nức bầu ra Quốc hội khóa VI - Quốc hội chung cả nước.

Quốc hội khóa VI - Quốc hội chung cả nước

Tiếp theo, Quốc hội khóa VI đánh dấu bằng bản Hiến pháp năm 1980, mở ra bước phát triển mới thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ quan trọng là vừa xây dựng đất nước vừa bảo vệ thành quả cuộc cách mạng giải phóng dân tộc. Giai đoạn các năm tiếp theo là những năm hết sức khó khăn của đất nước, vừa đấu tranh chống chọi với thù trong, giặc ngoài, đồng thời phát triển kinh tế đất nước. Quốc hội khóa VII, VIII đã lèo lái đất nước vượt qua những thăng trầm của lịch sử, trong bối cảnh chịu tác động rất lớn từ hệ quả sụp đổ của Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu, Quốc hội đã sáng suốt ban hành bản Hiến pháp cho sự đổi mới - Hiến pháp năm 1992, đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển theo tinh thần mở rộng hợp tác phù hợp với xu thế thời đại. Trên nền tảng tư tưởng Hiến pháp năm 1992, Quốc hội từ khóa IX đến khóa XII đã quyết định nhiều vấn đề trọng đại, đưa nước ta phát triển lên tầm cao mới, từng bước khẳng định vị thế trên trường quốc tế.

Quốc hội khóa VIII

 Kế thừa truyền thống tốt đẹp và những thành tựu to lớn của các khóa Quốc hội trước đó, Quốc hội khoá XIII hiện nay đã có những đổi mới quan trọng trong xu thế nước ta hội nhập quốc tế mạnh mẽ, đa dạng trên tất cả các lĩnh vực đời sống kinh tế, xã hội, đã để lại sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, đó là thông qua Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, một bản Hiến pháp thể hiện tinh thần đổi mới sâu sắc, tạo ra khuôn khổ pháp lý vững chắc cho sự vận hành toàn bộ đời sống xã hội trên nền tảng dân chủ, pháp quyền và tạo ra động lực mạnh mẽ để đẩy mạnh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và hội nhập quốc tế, thể chế hóa Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội (được bổ sung, phát triển vào năm 2011). Thực hiện kiện toàn bộ máy nhà nước, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; tạo khuôn khổ pháp lý hoàn chỉnh để chủ động, sẵn sàng trong tiến trình hội nhập quốc tế.

Quốc hội khóa XIII

Quốc hội khóa XIII cũng để lại dấu ấn sâu đậm trong bạn bè quốc tế, tổ chức thành công nhiều hội nghị quan trọng tại Việt Nam như Đại hội đồng AIPO lần thứ 23; Đại hội đồng AIPA lần thứ 31; Đại Hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 132 (IPU132)... đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của ngoại giao nghị viện Việt Nam, góp phần thiết thực vào tiến trình hội nhập khu vực và quốc tế.

Trong chặng đường 70 năm qua, Quốc hội Việt Nam luôn luôn là hiện thân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, Quốc hội của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân và không ngừng lớn mạnh. Sự phát triển của Quốc hội là một quá trình liên tục kế thừa và không ngừng đổi mới, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của mỗi giai đoạn cách mạng, xứng đáng là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, hoạt động ngày càng chất lượng, quyết định nhiều vấn đề hệ trọng của đất nước, được Nhân dân, cử tri cả nước đồng tình ủng hộ, tín nhiệm. Song, nhiệm vụ phía trước của Quốc hội còn rất nặng nề, đòi hỏi hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội cần phải tiếp tục đổi mới, cải tiến hơn nữa để hoàn thành ngày càng tốt hơn các chức năng, nhiệm vụ đã được Hiến pháp và pháp luật quy định và kỳ vọng của Nhân dân.