Với chức trách, nhiệm vụ được giao quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn xã Tịnh Sơn, công chức địa chính – xây dựng xã đã phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các hội, đoàn thể trong xã thường xuyên tuyên truyền về chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về Luật đất đai trong từng thời kỳ để nhân dân hiểu, áp dụng các chính sách pháp luật đất đai vào thực tế và thực hiện đúng qui định của pháp luật. Đồng thời, phát hiện những hành vi vi phạm về lĩnh vực đất đai, tham mưu cho lãnh đạo UBND xã xử lý theo thẩm quyền, những trường hợp vượt thẩm quyền kịp thời tham mưu cho UBND xã báo cáo cấp trên xử lý theo qui định. Trong công tác quản lý, lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất với những trường hợp xây dựng lều, quán trên đất công trước năm 2015 là 10 trường hợp. Đối với công tác lập quy hoạch, UBND xã Tịnh Sơn thuê đơn vị tư vấn tiến hành khảo sát lập quy hoạch chung xây dựng nông thôn mới xã Tịnh Sơn giai đoạn 2011-2015, định hướng đến năm 2020 và được UBND huyện phê duyệt tại Quyết định số 3396 ngày 2/10/2013. Trong quá trình tổ chức thực hiện quy hoạch để phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, UBND xã đã lập hồ sơ trình UBND huyện phê duyệt, điều chỉnh cục bộ quy hoạch xây dựng một số công trình, hạng mục công trình của địa phương. Hằng năm, UBND xã xây dựng kế hoạch sử dụng đất trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo đúng qui định.

Riêng đối với việc giao đất, UBND xã trình cấp có thẩm quyền giao đất cho nhân dân sử dụng vào các mục đích theo đúng qui định của pháp luật. UBND xã không có thẩm quyền giao đất cho hộ gia đình, cá nhân để xây dựng nhà ở, lều, quán. Giai đoạn từ năm 2010 trở về trước, có những trường hợp do xã, thôn, xóm giao đất cho một số cá nhân, hộ gia đình trái thẩm quyền diễn ra trên địa bàn xã, một số trường hợp lấn chiếm xây dựng lều, quán mua bán, kinh doanh nhỏ có xin phép, được UBND xã cho phép và đóng góp nguồn thu cho UBND xã.

Kết quả rà soát thực tế giám sát, trường hợp xây dựng lều, quán trên đất công trước năm 2015 là 17 trường hợp; trường hợp lấn chiếm, cơi nới 9 trường hợp. Đối với việc chuyển mục đích sử dụng đất, UBND xã không chuyển mục đích sử dụng đất đối với những trường hợp xây dựng lều, quán. UBND xã không thu hồi đất những trường hợp xây dựng lều, quán. Cho tạm mượn đất có 2 trường hợp, thôn cho thuê đất có 19 trường hợp tại Chợ Diên Niên và 19 trường hợp này vượt quá thẩm quyền của xã, xã cho thuê ki ốt tại Chợ Phước Lộc là 5 trường hợp.

Qua báo cáo của UBND xã và Đoàn đã giám sát thực tế một số trường hợp UBND xã và bộ phận Địa chính – Xây dựng chưa rà soát đưa vào quản lý một số lều, quán trước năm 2015 và sau năm 2015 là 7 trường hợp. Những trường hợp vi phạm, xã đã giải quyết xử lý đối với trường hợp xây dựng lều, quán trên đất công. Năm 2016, UBND xã giải quyết vụ khiếu nại, tố cáo lấn chiếm đất Khu văn hóa xã để xây dựng quán hớt tóc, quán cà phê, UBND xã làm việc với các hộ tháo dỡ, trả lại mặt bằng. Những trường hợp tự ý xây dựng lều, quán được nhân dân phản ánh hoặc UBND xã phát hiện đã kiểm tra, xử lý theo qui định.

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế trên, Đoàn giám sát HĐND xã Tịnh Sơn đề xuất, kiến nghị đối với UBND xã tiếp tục thực hiện tốt công tác quản lý và sử dụng đất công trên địa bàn xã. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, phát hiện kịp thời lập biên bản, xử lý nghiêm những hộ gia đình, cá nhân vi phạm Luật đất đai. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân nắm rõ qui định không lấn chiếm sử dụng đất công của Nhà nước để xây dựng lều, quán; chủ động kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời theo thẩm quyền đối với các hành vi vi phạm pháp luật về quản lý và sử dụng đất đai theo qui định của Luật đất đai năm 2013. Đề nghị UBND xã xử lý theo qui định của pháp luật và báo cáo để Thường trực HĐND xã giám sát việc thực hiện. Cương quyết xử lý những trường hợp cố ý lấn chiếm đất công xây dựng lều, quán trái phép và buộc tháo dỡ. Trường hợp quá thẩm quyền UBND xã phải báo cáo UBND huyện xin ý kiến chỉ đạo. Đối với bộ phận Địa chính – Xây dựng kịp thời tham mưu cho UBND xã trong việc xử lý các trường hợp lấn chiếm, cơi nới lều, quán; rà soát, kiểm tra lại toàn bộ diện tích đất công do địa phương quản lý. Tổ chức kiểm tra, rà soát, kiểm kê thực địa tình trạng sử dụng đất công xây dựng lều, quán để đảm bảo quản lý chặt chẽ, sử dụng đúng đất công theo qui định của Luật đất đai.