Theo Quy chế, Đoàn Hội thẩm là hình thức tổ chức tự quản của các Hội thẩm, gồm: Đoàn Hội thẩm nhân dân tỉnh, thành phố; Đoàn Hội thẩm nhân dân khu vực; Đoàn Hội thẩm quân nhân quân khu và tương đương; Đoàn Hội thẩm quân nhân khu vực. Đoàn Hội thẩm hoạt động theo nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch, gắn liền với nhiệm vụ xét xử tại Tòa án nơi Hội thẩm tham gia.
Quy chế quy định rõ về cơ cấu tổ chức, số lượng thành viên của mỗi Đoàn Hội thẩm nhân dân. Tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh, cứ 02 Thẩm phán sẽ có 03 Hội thẩm, nhưng không dưới 20 và không quá 50 người (riêng Hà Nội, TP.HCM tối đa 70 người). Tại Tòa án nhân dân khu vực, cứ 01 Thẩm phán có 02 Hội thẩm, với tổng số từ 30 đến 100 người.
Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn Hội thẩm nhân dân được bầu tại hội nghị toàn thể Hội thẩm do Thường trực HĐND cấp tỉnh chủ trì, phối hợp với TAND và Ủy ban MTTQ Việt Nam cùng cấp. Trưởng đoàn có trách nhiệm triệu tập và chủ trì họp; đại diện Đoàn Hội thẩm trong quan hệ công tác; tham dự kỳ họp HĐND khi được mời; tổ chức sơ kết, tổng kết hoạt động; trao đổi với Chánh án TAND về phân công Hội thẩm; tổng hợp kiến nghị của Hội thẩm báo cáo cơ quan có thẩm quyền. Phó Trưởng đoàn giúp Trưởng đoàn điều hành công việc hoặc thực hiện nhiệm vụ khi được ủy nhiệm.
Đáng chú ý, Quy chế mới bổ sung nhiều quyền và trách nhiệm cho Đoàn Hội thẩm nhân dân như: tổ chức trao đổi kinh nghiệm xét xử, kiến nghị bảo vệ quyền lợi Hội thẩm, tham gia tập huấn nghiệp vụ, góp ý dự thảo văn bản pháp luật, đề xuất kinh phí hoạt động và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ với cơ quan có thẩm quyền.
Nghị quyết số 99/2025/UBTVQH15 có hiệu lực từ ngày 01/10/2025. Các Hội thẩm nhân dân nhiệm kỳ 2021–2026 tiếp tục tham gia sinh hoạt tại Đoàn Hội thẩm nơi thực hiện nhiệm vụ xét xử cho đến hết nhiệm kỳ. Tổ chức và hoạt động của Đoàn Hội thẩm nhân dân được thực hiện theo Quy chế này.
Việc ban hành Quy chế mới được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của Đoàn Hội thẩm, phát huy dân chủ, đề cao trách nhiệm và phẩm chất của Hội thẩm nhân dân trong quá trình xét xử; đồng thời góp phần bảo đảm tính công bằng, khách quan của hoạt động tư pháp, phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới./.