Thứ nhất, đối với mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, đại biểu Huỳnh Thị Ánh Sương kiến nghị cần lộ trình phù hợp, đầu tư đồng bộ; đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, giáo trình, sách giáo khoa, đội ngũ giáo viên giảng dạy. Theo đại biểu về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học với mục tiêu cụ thể đến năm 2030 “30% cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông có thiết bị để triển khai thực hiện dạy và học tiếng Anh”, mục tiêu này có thể đạt được nếu đủ nguồn kinh phí. Về sách giáo khoa, hiện nay chưa có bộ sách giáo khoa các môn học bằng tiếng Anh hoặc bộ sách giáo khoa các môn học song ngữ Việt – Anh, vì vậy đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu bộ sách giáo khoa ngoài viết bằng tiếng Việt, có song ngữ Việt - Anh và bằng tiếng Anh để các cơ sở giáo dục phổ thông lựa chọn phù hợp với điều kiện thực tế tại đơn vị.
Để thực hiện việc dạy và học bằng tiếng Anh, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, đội ngũ giáo viên là yếu tố quyết định, đòi hỏi giáo viên không những có kiến thức chuyên sâu về môn học, nắm vững thuật ngữ chuyên ngành mà còn có kỹ năng tiếng Anh tốt. Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020 theo Quyết định 1400/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ năm 2008 và Quyết định 2080/QĐ-TTg năm 2017 phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2017-2025, chúng ta mất 17 năm mới cơ bản hoàn thành nâng cao trình độ chuẩn và phương pháp dạy học tiếng Anh cho đội ngũ giáo viên tiếng Anh. Thực tế hiện nay, gần như các cơ sở giáo dục đại học mới đào tạo giáo viên dạy tiếng Anh, chưa thể đào tạo giáo viên dạy các môn học bằng tiếng Anh. Giáo viên tiếng Anh không thể dạy các môn học khác bằng tiếng Anh khi không có kiến thức chuyên sâu của môn học ấy, ngược lại giáo viên các môn học khác thì lại không đủ năng lực, kỹ năng tiếng Anh để giảng dạy bằng tiếng Anh. Đó là chưa kể các cơ sở giáo dục vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn thiếu cả đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh.
Mục tiêu của chương trình mới chú trọng đến có thiết bị dạy học để triển khai thực hiện dạy và học bằng tiếng Anh, mục tiêu bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ giáo viên còn chung chung, cần định lượng cụ thể, có tính đo lường và khả thi. Đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học phải đồng bộ đi cùng với đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên để đáp ứng yêu cầu giảng dạy. Do vậy, đại biểu Huỳnh Thị Ánh Sương đề nghị bổ sung vào mục tiêu đến năm 2030 tại mục tiêu (4), cụ thể là giáo viên được bồi dưỡng, đào tạo đáp ứng yêu cầu dạy học bằng tiếng Anh, tương ứng với mục tiêu “30% cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông có thiết bị để triển khai thực hiện dạy và học bằng tiếng Anh” hoặc “30% cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông có thiết bị dạy học để triển khai thực hiện dạy và học bằng tiếng Anh và được hỗ trợ triển khai thực hiện dạy và học bằng tiếng Anh”, tránh trường hợp có thiết bị nhưng không thể giảng dạy bằng tiếng Anh gây lãng phí nguồn lực.
Thứ hai, về đối tượng thụ hưởng tại điểm a khoản 3 Điều 1 “a) Các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học công lập (không bao gồm các trường: Hữu nghị T78, Hữu nghị 80, Phổ thông Vùng cao Việt Bắc, Dự bị đại học, Phổ thông dân tộc nội trú, Phổ thông dân tộc bán trú và 248 trường phổ thông nội trú liên cấp ở các xã biên giới đã được đầu tư bằng các nguồn vôn khác)”. Như vậy các trường Hữu nghị T78, Hữu nghị 80, Phổ thông Vùng cao Việt Bắc, Dự bị đại học, Phổ thông dân tộc nội trú, Phổ thông dân tộc bán trú và 248 trường phổ thông nội trú liên cấp ở các xã biên giới không được thuộc đối tượng thụ hưởng. Đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu để đảm bảo tất cả các cơ sở giáo dục công lập cho dù thụ hưởng từ chương trình nào đều đạt mục tiêu của Chương trình này; rà soát giữa các chương trình mục tiêu quốc gia đang và sẽ triển khai trong thời gian tới, có nhiều nội dung đang trùng lặp, cần xác định rõ ranh giới để đảm bảo không trùng lặp, chồng chéo, tránh tình trạng dàn trải nhưng cũng tránh bỏ sót đối tượng, nội dung, mục tiêu.
Thứ ba, đối với mục tiêu (2) đến năm 2030 “(2) Đầu tư trọng điểm cho 18 trường cao đẳng để từng bước hình thành 06 trường thực hiện chức năng trung tâm quốc gia và 12 trường thực hiện chức năng trung tâm vùng đào tạo nhân lực có kỹ năng nghề cao…” đại biểu Huỳnh Thị Ánh Sương đề nghị làm rõ đầu tư là đầu tư mới hay đầu tư trên cơ sở các trường hiện có; nếu đầu tư trên cơ sở các trường hiện có nên rà soát, đánh giá lại hệ thống các trường cao đẳng, trung cấp nghề hiện có và dựa trên các căn cứ, các tiêu chí cụ thể để xác định, đề xuất danh mục cụ thể 18 trường cao đẳng cần được đầu tư và tập trung đầu tư nâng cấp để nâng cao chất lượng đào tạo sẽ phù hợp hơn so với đầu tư mới./.