55 năm qua, dưới sự lãnh đạo tài tình của Đảng, của Bác Hồ, nhân dân ta đã làm nên nhiều chiến thắng, chiến thắng sau to lớn hơn chiến thắng trước, nhưng chiến thắng trận đầu mãi mãi âm vang và đi vào lịch sử của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại như một biểu tượng ngời sáng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của ý chí, nghị lực, trí thông minh và lòng dũng cảm, của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam, củng cố niềm tin, tạo nên khí thế mới để quân và dân ta quyết chiến, quyết thắng giặc Mỹ xâm lược, hoàn thành vẻ vang sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. 

Những tháng cuối năm 1963, vấn đề Việt Nam càng trở nên nóng bỏng đối với giới cầm quyền Mỹ. Ở miền Nam, phong trào đấu tranh vũ trang của quân và dân ta phát triển mạnh mẽ. Trong lúc đó, việc gom dân, lập ấp chiến lược hòng giành quyền kiểm soát toàn bộ nông thôn miền Nam của Mỹ- nguỵ bị phá sản. Kế hoạch bình định miền Nam trong vòng 18 tháng do Stalây Taylo đề xướng không thực hiện được. Mỹ buộc phải tiến hành đảo chính lật đổ chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm, tăng thêm viện trợ quân sự và đội ngũ cố vấn cho nguỵ quân, nguỵ quyền. Trước tình hình trên, để thực hiện kế hoạch "bình định" nông thôn, tiêu diệt toàn bộ tổ chức quân sự và chính trị của cách mạng, kiểm soát hoàn toàn lãnh thổ miền Nam nước ta, gây sức ép buộc miền Bắc phải ngừng chi viện cho miền Nam, đế quốc Mỹ đã dùng máy bay phản lực đánh phá miền Bắc. Thực hiện kế hoạch đó, từ 12 giờ 30 phút đến 17 giờ 5 phút ngày 5/8/1964 đế quốc Mỹ đã huy động 64 lượt chiếc máy bay của lực lượng hải quân đánh phá các khu vực Vinh-Bến Thuỷ và cảng Cửa Hội (Nghệ An), Lạch Trường (Thanh Hoá), Hòn Gai (Quảng Ninh), Cảng Sông Gianh (Quảng Bình). Mặc dù lần đầu tiên đọ sức với không quân Mỹ, nhưng với ý chí cách mạng tiến công, tinh thần cảnh giác cao độ, quân và dân miền Bắc đã đánh thắng giòn giã, bắn rơi 8 máy bay, bắn bị thương hai chiếc và bắt sống một giặc lái Mỹ, tỷ lệ thiệt hại của Mỹ là 12 % so với số lần máy bay xuất kích. Đó là điều hoàn toàn bất ngờ đối với không lực Hoa Kỳ. 

Từ chiến thắng hào hùng này đã cho ta thêm bài học kinh nghiệm quý giá. Đó là bài học về nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng, thường xuyên sẵn sàng chiến đấu, kiên cường giành thế chủ động trong mọi tình huống, không để bất ngờ và lỡ thời cơ. Bài học về xây dựng ý chí quyết tâm dám đánh, quyết đánh và biết đánh nhằm tạo nên sức mạnh chính trị, tinh thần cùng với các loại trang bị kỹ thuật hiện có sẵn sàng đánh thắng mọi kiểu chiến tranh của địch với vũ khí công nghệ cao. Bài học về xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp; phát huy vai trò to lớn của ba thứ quân, trong đó bộ đội chủ lực giữ vai trò nòng cốt. 

Chiến thắng trận đầu đã thử lửa của Hải quân nhân dân Việt Nam sau gần 10 năm thành lập (1955-1964). Hải quân nhân dân Việt Nam đã anh dũng chiến đấu đánh đuổi tàu Ma-đốc, bắn rơi nhiều máy bay và bắt sống giặc lái Mỹ đầu tiên trên miền Bắc, làm nên truyền thống đánh thắng trận đầu. Chiến thắng đó có ý nghĩa lịch sử to lớn, mở đầu trang sử chiến đấu và chiến thắng của Hải quân nhân dân Việt Nam, niềm tự hào của bao thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong Quân chủng.

Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống rất quý báu, đó là càng khó khăn thì càng bình tĩnh, càng gắn bó, đoàn kết và càng thông minh, sắc sảo để vượt qua. Chiến thắng trận đầu ngày 5/8 cách đây 55 năm là một minh chứng hùng hồn. Ngày 7/8/1964, Bộ Quốc phòng tổ chức Lễ tuyên dương công trạng của bộ đội hải quân và PK-KQ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến dự và khen ngợi: “Các chú đã chiến đấu rất dũng cảm, đã bắn rơi 8 chiếc máy bay của Mỹ và bắn hỏng ba chiếc,... Các chú đã bắt sống phi công Mỹ, đánh đuổi tàu chiến Mỹ ra khỏi vùng biển nước ta. Như vậy là rất tốt”. Và ngày 5/8/1965, nhân dịp kỷ niệm một năm ngày truyền thống đánh thắng trận đầu, Bác Hồ đã gửi thư khen bộ đội Hải quân: “Tuy còn non trẻ, nhưng nhờ có sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự tin yêu giúp đỡ của nhân dân, sự cố gắng không ngừng của mình, Hải quân đã anh dũng chiến đấu, tích cực diệt địch, bắn rơi máy bay và đánh đuổi tàu chiến Mỹ, đoàn kết lập công, bảo vệ nhân dân, bảo vệ vùng trời và vùng biển của Tổ quốc. Các chú đã nêu cao truyền thống anh hùng của dân tộc ta”. 

Truyền thống hôm qua là sức mạnh của hôm nay. Biết vận dụng sáng tạo và phát huy tốt những bài học kinh nghiệm từ trong thực tiễn đấu tranh cách mạng sẽ là một động lực hết sức quan trọng để chúng ta vững bước trên con đường hội nhập và phát triển. Trong những năm gần đây và đặc biệt từ tháng 5/2019 đến nay vấn đề biển Đông đang thu hút sự quan tâm của toàn xã hội, đó là Trung Quốc ngang nhiên xâm phạm bãi Tư Chính. Những hành động của Trung Quốc đã làm xói mòn lòng tin, gia tăng căng thẳng và ảnh hưởng trực tiếp tới hoà bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông, vi phạm DOC và đi ngược lại cam kết duy trì môi trường thuận lợi cho đàm phán COC. 

Hơn bao giờ hết, chúng ta phát huy bài học chiến thắng trận đầu, tranh thủ sự ủng hộ của các nước bạn bè trên thế giới và khu vực nhằm khẳng định và đấu tranh bảo vệ chủ quyềncủa Việt Nam. Nhớ lời  Bác Hồ dặn: “Bờ biển nước ta dài tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó” và quyết tâm phấn đấu đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về kinh tế biển, giàu lên từ biển, bảo đảm vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền quốc gia trên biển, đảo.