Ngày 11-6-1948, giữa lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang diễn ra gay go, ác liệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Lời kêu gọi Thi đua ái quốc. Người chỉ rõ: “Mỗi người dân Việt Nam, bất kỳ già, trẻ, gái, trai; bất kỳ giàu, nghèo, lớn, nhỏ, đều cần phải trở nên một chiến sĩ đấu tranh trên một mặt trận: quân sự, kinh tế, chính trị, văn hóa” . Và Người khẳng định: “Với tinh thần quật cường và lực lượng vô tận của dân tộc ta, với lòng yêu nước và chí kiên quyết của nhân dân và quân đội ta, chúng ta có thể thắng lợi, chúng ta nhất định thắng lợi” (Chủ tịch Hồ Chí Minh với phong trào thi đua yêu nước, Nxb CTQG, HN, 2008).
Nhìn lại chặng đường 73 năm năm qua, kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi Thi đua ái quốc”, có thể khẳng định rằng: Mọi thành quả của cách mạng Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hiện nay đều gắn liền với việc quán triệt và tổ chức có hiệu quả phong trào thi đua yêu nước. Các phong trào thi đua yêu nước đã góp phần động viên toàn dân tộc đoàn kết một lòng, phát huy truyền thống anh hùng, tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường, vượt qua muôn vàn gian nan, thử thách, trở thành động lực to lớn để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh, tăng cường hội nhập quốc tế.
Trong thời kỳ đổi mới, để đáp ứng tốt hơn yêu cầu của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, các ngành, các cấp của Việt Nam triển khai nhiều phong trào thi đua lớn như: phong trào "Lao động giỏi, lao động sáng tạo"; "Thi đua quyết thắng", "Vì an ninh Tổ quốc"; "Dạy tốt, học tốt"; "Dân vận khéo"; "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", "Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi", "Thanh niên lập nghiệp", "Ðền ơn đáp nghĩa", "Vì Hoàng Sa, Trường Sa thân yêu", "Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới"... Phong trào có vai trò quan trọng để cả dân tộc Việt Nam thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, tăng cường hội nhập quốc tế.
Tổng kết nhiệm kỳ khóa XII và nhìn lại 35 năm đổi mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng khẳng định: “Đất nước ta chưa bao giờ có được tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”. Nếu như trong giai đoạn đầu đổi mới (1986-1990) mức tăng trưởng GDP bình quân hàng năm chỉ đạt 4,4% thì giai đoạn 1991-1995, GDP bình quân đã tăng gấp đôi, đạt 8,2%/năm; các giai đoạn sau đó đều có mức tăng trưởng khá cao; giai đoạn 2016-2019 đạt mức bình quân 6,8%. Những con số đó, đều ghi rõ dấu ấn việc tổ chức có hiệu quả các phong trào thi đua yêu nước của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân ta.
Từ năm năm 2020 đến nay, cả thế giới phải hứng chịu đại dịch COVID-19, đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế, xã hội của các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, thực hiện lời dạy của Bác "Càng khó khăn thì càng phải thi đua", bên cạnh nhiều phong trào thi đua đã được triển khai trong những năm qua, chúng ta đã có phong trào thi đua phòng, chống dịch bệnh COVID-19, đã phát huy sức mạnh của toàn xã hội. Với quan điểm xuyên suốt là "Chống dịch như chống giặc", huy động sức mạnh và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cộng đồng xã hội; "lấy phòng dịch là ưu tiên", "khóa chặt nguy cơ lây bệnh từ bên ngoài, kiên quyết cách ly tập trung, khoanh vùng dập dịch triệt để từ bên trong, chữa trị hiệu quả", "chấp nhận hy sinh lợi ích trước mắt để bảo vệ tốt nhất sức khỏe, tính mạng của người dân"...
Đến thời điểm hiện nay khi nhiều nước trong khu vực và trên thế giới bị rơi vào suy thoái sâu, Việt Nam là nền kinh tế vẫn duy trì được tăng trưởng dương. Dịch bệnh COVID-19 được kiểm soát, giảm thiểu số người chết và những thiệt hại về kinh tế, an sinh xã hội được bảo đảm. Vượt xuyên đại dịch, quy mô kinh tế nước ta lần đầu tiên đạt mức kỷ lục 340 USD, được liệt vào tốp 40 nền kinh tế đương đại lớn nhất thế giới. Thương hiệu quốc gia Việt Nam đạt tới 319 tỉ USD, chiếm vị trí thứ 33 trong tốp 100 thương hiệu quốc gia giá trị nhất thế giới.
Năm 2021, thời điểm quan trọng thực hiện các Nghị quyết của Đại hội Đảng lần thứ XIII. Một trong những điểm nhấn quan trọng của Đại hội XIII là xác định rõ hơn mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc với tầm nhìn: Đến giữa thế kỷ XXI, phấn đấu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Cụ thể, đến năm 2025 là nước đang phát triển có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp. Đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Có thể nói, hơn lúc nào hết, phong trào thi đua ái quốc cần được phát huy cao độ, trở thành phong trào rộng khắp, thu hút mọi tầng lớp nhân dân tham gia, qua đó góp phần hiện thực hóa khát vọng thịnh vượng, hùng cường dân tộc của Việt Nam.