Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XIV diễn ra từ ngày 20 đến ngày 29/7/2016, Quốc hội đã tập trung xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng như:
- Tổng kết kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021: Ngày 22/5/2016, với 99,35% cử tri cả nước đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, hăng hái tham gia cuộc bầu cử trong không khí dân chủ, bình đẳng, đúng pháp luật, an toàn, tiết kiệm, thực sự là ngày hội lớn của toàn dân. Căn cứ vào kết quả bầu cử và xác nhận tư cách đại biểu, Hội đồng bầu cử quốc gia đã cấp giấy chứng nhận đối với 494/496 đại biểu Quốc hội trúng cử; Ủy ban bầu cử các cấp đã cấp giấy chứng nhận đại biểu đối với 321.392/321.393 đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp trúng cử. Quốc hội cũng đã nghe Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trình bày Báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri cả nước trong cuộc bầu cử. Cử tri và Nhân dân đánh giá cao thành công cuộc bầu cử và mong muốn các vị đại biểu thực hiện tốt trách nhiệm của người đại biểu Nhân dân.
- Về chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội: Quốc hội đã thảo luận, thông qua Nghị quyết về chương trình giám sát của Quốc hội năm 2017, với 2 chuyên đề về: “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm giai đoạn 2011-2016” và “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2016”.
- Về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2016: Quốc hội tiến hành xem xét, thảo luận báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm và các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu 6 tháng cuối năm 2016. Quốc hội đã tập trung đánh giá những mặt được, chưa được và phân tích nguyên nhân. Từ đó, đề xuất các nhiệm vụ và giải pháp thực hiện 6 tháng cuối năm nhằm bảo đảm thực hiện thắng lợi kế hoạch cả năm 2016.
Quang cảnh kỳ họp Quốc hội
Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XIV diễn ra từ ngày 20/10 đến ngày 23/11/2016, Quốc hội đã xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng về công tác lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao, cụ thể:
- Về công tác lập pháp: Quốc hội xem xét, thông qua 03 luật, gồm: Luật tín ngưỡng, tôn giáo; Luật đấu giá tài sản; Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục 4 về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật đầu tư và 11 Nghị quyết, về: Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2017; Dự toán ngân sách nhà nước năm 2017; Phân bổ ngân sách trung ương năm 2017; Kế hoạch tài chính 5 năm; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020; Kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2016-2020; Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 55/2010/QH12 về miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp; Tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp; Dừng thực hiện Chủ trương đầu tư Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; Việc thực hiện thí điểm cấp thị thực điện tử cho người nước ngoài nhập cảnh Việt Nam; Chất vấn và trả lời chất vấn tại kỳ họp.
Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến về 12 dự án luật khác, gồm: Luật đường sắt (sửa đổi); Luật quản lý ngoại thương; Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ; Luật quản lý, sử dụng tài sản nhà nước (sửa đổi); Luật thủy lợi; Luật chuyển giao công nghệ (sửa đổi); Luật trách nhiệm bồi thường của Nhà nước (sửa đổi); Luật cảnh vệ; Luật du lịch (sửa đổi); Luật trợ giúp pháp lý (sửa đổi); Luật quy hoạch.
- Về xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước: Quốc hội tiến hành thảo luận về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2016. Quốc hội cho rằng, năm 2016, trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều khó khăn, các nền kinh tế lớn tăng trưởng chậm. Trong nước, kinh tế vĩ mô ổn định (đạt 11/13 chỉ tiêu), lạm phát được kiểm soát; văn hóa, xã hội có nhiều tiến bộ, an sinh xã hội được chú trọng, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân tiếp tục được cải thiện; trật tự, an toàn xã hội được đảm bảo; môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường được quan tâm; từng bước hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí; quốc phòng, an ninh được tăng cường, chủ quyền quốc gia được giữ vững; công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế đạt nhiều kết quả. Quốc hội cũng chỉ ra những hạn chế, như: Tốc độ tăng trưởng và kim ngạch xuất khẩu là chưa đạt kế hoạch; cơ cấu lại kinh tế còn chậm; tồn tại, hạn chế trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, trật tự an toàn xã hội, an toàn giao thông, quản lý đô thị, môi trường, tệ nạn xã hội, kỷ luật hành chính chậm được khắc phục; tình trạng tham nhũng, lãng phí còn nghiêm trọng... Trên cơ sở đánh giá toàn diện tình hình, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2017, với chỉ tiêu tăng trưởng Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng khoảng 6,7%. Đồng thời, đưa ra 11 nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện thắng lợi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2017.
- Giám sát tối cao: Quốc hội xem xét các báo cáo, gồm: Báo cáo công tác năm 2016 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; các báo cáo của Chính phủ về công tác phòng ngừa, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác thi hành án, công tác phòng, chống tham nhũng; báo cáo Kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 11, Quốc hội khóa XIII; báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri, về công tác dân nguyện, tiếp công dân; tình hình Biển Đông và xem xét nhiều báo cáo quan trọng khác.
Quốc hội đã tiến hành giám sát tối cao: “Việc thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (giai đoạn 2010-2015) gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp”. Quốc hội đánh giá: qua 5 năm thực hiện Chương trình, diện mạo nông thôn có nhiều thay đổi, nhất là hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật; mô hình sản xuất tập trung bước đầu được hình thành; thu nhập và đời sống vật chất, tinh thần của người dân được cải thiện; nhận thức của cán bộ, người dân được nâng lên. Xây dựng nông thôn mới đã trở thành phong trào sâu rộng trong cả nước với một số kết quả nổi bật là: đến ngày 31/12/2015, cả nước có 1.526 xã (chiếm 17,1% tổng số xã) đạt tiêu chí nông thôn mới; (Đến nay, đã có 2.061 xã (chiếm 23%) và 27 đơn vị cấp huyện đạt tiêu chí nông thôn mới). Về nguồn vốn thực hiện Chương trình, trong 5 năm đã huy động khoảng 851.380 tỷ đồng. Tuy nhiên, quá trình thực hiện chương trình vẫn còn nhiều hạn chế, vướng mắc, như: việc ban hành các văn bản hướng dẫn còn chậm, chưa đầy đủ, thiếu đồng bộ; công tác quy hoạch, xây dựng tiêu chí quốc gia chưa hoàn toàn phù hợp với điều kiện thực tế và đặc thù của mỗi vùng, miền, địa phương; các mô hình, liên kết sản xuất và áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp còn hạn chế; chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp còn chậm, chưa gắn với xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu… Trên cơ sở kết quả giám sát, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp, phấn đấu đến năm 2020 cả nước có khoảng 40% - 50% số xã đạt chuẩn nông thôn mới.
- Về chất vấn và trả lời chất vấn: Tại kỳ họp này, có 2.406 ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân cả nước gửi tới Quốc hội, 89 phiếu chất vấn với 100 câu hỏi. Quốc hội đã chọn và tiến hành chất vấn Thủ tướng Chính phủ và 4 Bộ trưởng các Bộ: Công thương; Tài nguyên và môi trường; Giáo dục và đào tạo và Nội vụ. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và một số Bộ trưởng khác cũng đã tham gia giải trình thêm nội dung chất vấn.
Phiên chất vấn diễn ra trong không khí dân chủ, thẳng thắn, sôi nổi và xây dựng, cùng với những đổi mới. Các thành viên Chính phủ cơ bản trả lời đầy đủ, thẳng thắn, giải trình làm rõ nhiều vấn đề đại biểu nêu ra; nghiêm túc nhận trách nhiệm và thể hiện quyết tâm tạo sự chuyển biến tình hình trong thời gian tới. Sau phiên chất vấn, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn, yêu cầu Chính phủ, các Bộ trưởng, các cấp, các ngành triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tạo chuyển biến tích cực đối với những vấn đề được chất vấn.
Với kết quả đạt được trên tinh thần đổi mới của Quốc hội, Kỳ họp thứ Nhất và thứ 2, Quốc hội khóa XIV đã hoàn thành chương trình đề ra và thành công tốt đẹp.