Phát biểu khai mạc phiên họp, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Bùi Thị Quỳnh Vân cho rằng, việc tổ chức hoạt động giải trình tại phiên họp của Thường trực HĐND tỉnh là hình thức giám sát thường xuyên, là diễn đàn dân chủ thể hiện vai trò tích cực của Thường trực, các Ban và đại biểu HĐND trong việc yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan giải thích, làm rõ trách nhiệm của mình trong việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao và cũng là dịp để cùng với UBND tỉnh và các cơ quan chức năng trao đổi, thảo luận, kịp thời tìm ra giải pháp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình quản lý, điều hành phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của tỉnh, nhất là những vấn đề bức xúc, nổi cộm được đại biểu, cử tri quan tâm.

Mở đầu phiên giải trình, đại biểu Trần Văn Luật đề nghị làm rõ kết quả thực hiện chính sách dồn điền, đổi thửa, kết hợp chỉnh trang đồng ruộng trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2013 – 2020; nhu cầu “dồn điền đổi thửa” trong thời gian tới; nguyên nhân nợ đọng trong thực hiện dồn điền, đổi thửa và thuộc nhiệm vụ của cấp ngân sách nào?

Đại biểu Trần Văn Luật nêu yêu cầu giải trình

Giải trình về việc thực hiện chính sách hỗ trợ “dồn điền đổi thửa” giai đoạn 2013 – 2020 và định hướng trong thời gian đến, Giám đốc Sở NN&PTNT Hồ Trọng Phương cho biết, đến cuối năm 2020 toàn tỉnh đã dồn điền đổi thửa được 7.609,3 ha (đạt 71,52% so với kế hoạch là 10.639,2 ha), thực hiện chủ yếu trên diện tích đất trồng lúa. Có 7/13 huyện, thị xã, thành phố tổ chức triển khai thực hiện (đạt tỷ lệ 53,8%), số xã thực hiện dồn điền đổi thửa là 69/263 xã; các huyện đã triển khai công tác dồn điền đổi thửa tốt như huyện: Bình Sơn, Sơn Tịnh, Tư Nghĩa, Nghĩa Hành, Mộ Đức, thị xã Đức Phổ và thành phố Quảng Ngãi. Việc không đạt được kế hoạch đề ra là do các huyện miền núi triển khai thực hiện không được.

Gám đốc Sở NN&PTNT Hồ Trọng Phương giải trình

Chính sách hỗ trợ thực hiện chủ trương “dồn điền đổi thửa” đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi là một chính sách rất hiệu quả, hợp lòng dân. Việc tổ chức sản xuất, gieo trồng trên thửa đất mới thuận lợi, tạo động lực thúc đẩy cơ giới hóa; giảm được các chi phí nhân công như công làm đất, phòng trừ sâu bệnh, công thu hoạch sản phẩm, hiệu quả về kinh tế tăng khá rõ rệt so với trước đây, ước tính tăng khoảng trên 30%-40% giá trị.

Nhu cầu thực hiện dồn điền đổi thửa trên đất sản xuất nông nghiệp là rất lớn. UBND tỉnh đã giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị và địa phương có liên quan nghiên cứu, tham mưu UBND tỉnh xây dựng Chính sách hỗ trợ dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2022-2025 theo hướng phân giao việc hỗ trợ theo cấp ngân sách rõ ràng; kết hợp thực hiện kêu gọi xã hội hóa.

Liên quan đến việc thực hiện dồn điền, đổi thửa, đại biểu Nguyễn Thị Phương Thảo đề nghị làm rõ nguyên nhân chưa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân và khi nào hoàn thành công tác này?

Đại biểu Nguyễn Thị Phương Thảo đề nghị giải trình làm rõ thêm

Trả lời nội dung này, Quyền Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường- Nguyễn Đức Trung cho biết, đến nay vẫn còn 30.719 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa cấp, nguyên nhân là do một số trường hợp hộ gia đình vắng mặt tại địa phương chưa xác lập được hồ sơ cấp giấy chứng nhận, một số trường hợp chưa thực hiện các thủ tục phân chia thừa kế; công tác chia lại đất và giao đất tại thực địa có một số hộ chưa chính xác, biến động diện tích khá lớn so với diện tích của hộ trước khi dồn điền. Vì vậy, cần điều chỉnh lại diện tích của các hộ nên chưa thể thực hiện cấp GCNQSD đất. Một số địa phương cấp xã khi lập hồ sơ cấp GCNQSDĐ dồn điền đổi thửa không kịp thời. Diện tích tăng ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân do nhiều nguyên nhân như: bao chiếm, khai phá, ngoài sổ sách cân đối theo Nghị định 64, chưa xác định rõ nguồn gốc, gây khó khăn trong công tác thực hiện cấp đổi, cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất…

Với thực trạng đó, UBND tỉnh đã chỉ đạo UBND các huyện, thị xã, thành phố rà soát, tổng hợp, phân loại các trường hợp tồn đọng trong cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp đã thực hiện dồn điền đổi thửa giai đoạn 2013- 2020; xây dựng kế hoạch, thời gian cụ thể để thực hiện; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết các vướng mắc nhằm đảm bảo quyền, lợi ích của người sử dụng đất; chỉ đạo thanh toán nợ đọng trong việc thực hiện dồn điền đổi thửa và thanh quyết toán theo quy định.

Quyền Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường- Nguyễn Đức Trung giải trình

Giải trình ý kiến của đại biểu Cao Lê Tùng Nghĩa về nguyên nhân nợ đọng dồn điền đổi thửa và giải pháp trong thời gian tới, Giám đốc Sở NN&PTNT Hồ Trọng Phương cho biết, nguyên nhân là do phần kinh phí thực hiện hàng năm của tỉnh chưa giao cụ thể chỉ tiêu diện tích thực hiện dồn điền đổi thửa, chỉ giao tổng kinh phí hỗ trợ nên các địa phương chưa chủ động triển khai xây dựng kế hoạch thực hiện đảm bảo nhu cầu vốn. Do đó các địa phương thực hiện theo yêu cầu thực tế của địa phương không cân đối nguồn vốn tỉnh giao dẫn đến nợ đọng. Để giải quyết vấn đề tồn đọng trong thực hiện chủ trương dồn điền đổi thửa đất sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2013-2020, UBND tỉnh đã có văn bản tiếp tục bố trí kinh phí trả nợ đọng. Qua đó giao UBND các huyện, thị xã, thành phố tự cân đối và sử dụng nguồn kinh phí của huyện, thị xã, thành phố để thanh toán.

Đại biểu Cao Lê Tùng Nghĩa đề nghị giải trình làm rõ thêm

Giải trình thêm về công tác dồn điền, đổi thửa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền cho rằng, sau công tác dồn điền đổi thửa là hình thành các diện tích sản xuất đáp ứng tiêu chí cánh đồng lớn để ứng dụng cơ giới hóa vào trong sản xuất, từ đó chủ động tham gia liên kết đảm bảo chất lượng và hiệu quả về quy mô, năng suất, chất lượng; tạo vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất công nghiệp, tạo chuỗi sản xuất- tiêu thụ. Một trong những giải pháp chính của ngành Nông nghiệp và của các địa phương hiện nay là tập trung tuyên truyền theo cả chiều rộng và chiều sâu để người dân thực sự hiểu rõ vai trò, ý nghĩa, lợi ích của việc dồn điền, đổi thửa, hình thành các cánh đồng lớn, đáp ứng các mục tiêu đề ra.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Phước Hiền phát biểu tại phiên giải trình

Kết luận nội dung giải trình về thực hiện công tác dồn điền đổi thửa, kết hợp chỉnh trang đồng ruộng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Bùi Thị Quỳnh Vân khẳng định, công tác dồn điền đổi thửa là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm tạo “bước đệm” để nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp. Đứng trước hiện trạng ruộng đất trên địa bàn tỉnh manh mún, phân tán nhỏ lẻ, tất yếu phải thực hiện dồn điền đổi thửa, chỉnh trang đồng ruộng để áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, đưa cơ giới hoá vào sản xuất; làm tăng hiệu quả, giá trị sản xuất nông nghiệp; đẩy nhanh quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn; tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho người nông dân.

Quang cảnh phiên giải trình

Tuy nhiên, việc thực hiện công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn tỉnh thời gian qua vẫn còn một số tồn tại hạn chế, chưa đạt kế hoạch, mục tiêu đề ra. Đề nghị UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương giải quyết dứt điểm vấn đề cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp cho người dân, để khi chuyển sang thực hiện giai đoạn mới của chính sách không bị vướng mắc do ý kiến của người dân.

Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh, trong quá trình triển khai thực hiện công tác dồn điền đổi thửa, không chỉ trách nhiệm của UBND các cấp, các sở, ban ngành mà còn có trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và sự đồng hành ủng hộ của Nhân dân. Thông qua việc dồn điền, đổi thửa chúng ta tạo ra được quỹ đất phục vụ cho việc quy hoạch xây dựng các công trình để đáp ứng các chỉ tiêu trong xây dựng nông thôn mới, tạo quỹ đất để phát triển nông nghiệp tập trung, quy mô lớn phục vụ cho sản xuất nông nghiệp hàng hoá, công nghệ cao, thúc đẩy quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại hoá, công nghiệp hoá và hội nhập quốc tế.