Phát biểu thảo luận Nghị quyết về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030, đại biểu Vũ Thị Liên Hương, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thống nhất việc cần thiết ban hành nghị quyết này, đồng thời tham gia một số ý kiến góp phần hoàn thiện Nghị quyết. Theo đại biểu, Điều 10 (Phát triển điện hạt nhân mô đun nhỏ) quy định “Khuyến khích doanh nghiệp khu vực nhà nước và tư nhân tham gia nghiên cứu, đầu tư phát triển điện hạt nhân mô đun nhỏ”, việc quy định như vậy rất chung chung, chưa có cơ chế, chính sách rõ ràng, trong khi năng lượng hạt nhân đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyên sâu, vật lí hạt nhân đòi hỏi sự an toàn tuyệt đối cho dù mô đun nhỏ, đòi hỏi kỹ thuật rất cao chống rò rỉ phóng xạ ảnh hưởng đến môi trường sống nhất là sức khỏe … chưa đủ thu hút được doanh nghiệp khu vực nhà nước và tư nhân tham gia nghiên cứu, đầu tư phát triển. Đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc, nghiên cứu bổ sung. Xác định rõ vấn đề cần giải quyết, mục tiêu, bổ sung các nguyên tắc, chính sách cụ thể: cơ chế ưu đãi đầu tư, tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp, yêu cầu về an toàn, an ninh năng lượng,… để quy định tại Dự thảo Nghị quyết và bổ sung quy định giao Chính nhủ quy định chi tiết về tiêu chí, yêu cầu phát triển điện hạt nhân mô đun nhỏ.

Về điều khoản thi hành, dự thảo Nghị quyết chưa quy định thời điểm hết hiệu lực, trong khi các cơ chế đặc thù áp dụng cho nhiều loại dự án kéo dài đến năm 2030, dễ gây chồng chéo pháp lý và khó khăn trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, nhiều nội dung trong Nghị quyết có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030 (có 11/24 điều quy định), đề nghị Ban soạn thảo thiết kế thành 01 khoản của điều khoản thi hành.

Tham gia ý kiến dự án Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế, đại biểu Lương Quang Hùng, Phó Chánh án Toà án nhân dân tỉnh đồng tình với nhiều nội dung lớn của dự thảo luật; dự thảo luật có nhiều điểm tiến bộ, phù hợp với thông lệ quốc tế. Đại biểu đồng thuận các quy định về thẩm phán, thành phần hội đồng xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, tổ chức tòa án chuyên biệt, thẩm quyền và pháp luật áp dụng với hướng Tòa án nhân dân tối cao trình.

Về chức danh Chánh án Tòa án chuyên biệt, đại biểu Lương Quang Hùng ủng hộ phương án quy định do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao bổ nhiệm. Hiện nay, trong hệ thống tòa án, tất cả chánh án các cấp đều do Chánh án Tòa án tối cao bổ nhiệm; chỉ riêng thẩm phán là do Chủ tịch nước bổ nhiệm, vì khi xét xử, thẩm phán nhân danh Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Quy định này phù hợp với Hiến pháp và pháp luật hiện hành, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho công tác quản lý, bổ nhiệm, luân chuyển...

Phát biểu tham gia dự án luật này, đại biểu Trần Thị Hồng An, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội đề nghị làm rõ và lượng hóa hơn một số tiêu chuẩn đối với nhân sự là người nước ngoài được bổ nhiệm làm thẩm phán tại Tòa án chuyên biệt. Thứ nhất, tại điểm a, khoản 2, điều 9 liệt kê bốn tiêu chuẩn, trong đó có các yêu cầu về uy tín, phẩm chất đạo đức tốt và có kiến thức chuyên môn phù hợp. Theo đại biểu, yêu cầu “có kiến thức chuyên môn phù hợp” chưa đủ chặt chẽ; cần quy định rõ là “am hiểu sâu” chứ không chỉ “phù hợp” vì vị trí này đòi hỏi mức độ thông thạo và hiểu biết sâu sắc về lĩnh vực chuyên môn liên quan. Thứ hai, về tiêu chuẩn trình độ tiếng Anh, quy định hiện nay chỉ nêu “có trình độ tiếng Anh” là quá chung chung. Đề nghị phải làm rõ đây là trình độ tiếng Anh chuyên ngành pháp lý, đảm bảo thẩm phán có thể đọc, hiểu, phân tích và lập luận trong môi trường tố tụng quốc tế. Thứ ba, về tiêu chuẩn độ tuổi không quá 75 và có đủ sức khỏe, đại biểu đồng tình vì đây là thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, cần quy định rõ cơ quan hoặc tổ chức nào có thẩm quyền xác nhận sức khỏe để đảm bảo tính minh bạch và khả thi trong áp dụng./.