Trong tuần làm việc này, Quốc hội đã nghe trình bày 12 báo cáo, tờ trình. Tiến hành thảo luận ở hội trường đối với các Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Luật Chuyển đổi số;... Các dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai; Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá cho công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân;... Báo cáo tổng hợp việc thực hiện của các thành viên Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước đối với nghị quyết của Quốc hội nhiệm kỳ khóa XIV và khóa XV về giám sát chuyên đề, chất vấn;... Các Báo cáo công tác nhiệm kỳ 2021-2026 của Chủ tịch nước, Chính phủ; Quốc hội; Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước; các Báo cáo công tác nhiệm kỳ 2021-2026 của Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao;... Quốc hội đã biểu quyết thông qua 04 Luật Tình trạng khẩn cấp; Luật Giám định tư pháp (sửa đổi); Luật Thi hành án dân sự (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp. Tiến hành thảo luận ở Tổ đại biểu Quốc hội về Chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đến năm 2035; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 – 2030; dự án Luật Toà án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Đối với Dự án Luật Chuyển đổi số, đại biểu Quốc hội tỉnh cho rằng dự thảo luật đã mạnh dạn thể chế hóa các cơ chế tài chính đặc thù nhằm giải quyết “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay trong triển khai các dự án công nghệ, trong đó đã chuyển từ tư duy đầu tư sở hữu sang ưu tiên mô hình Nhà nước thuê dịch vụ có sẵn do doanh nghiệp đầu tư. Cần bổ sung vào dự thảo một khoản quy định về “Chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và an sinh xã hội cho người lao động chịu tác động bất lợi của quá trình chuyển đổi số” nhằm thể hiện rõ tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau” và lường trước các rủi ro xã hội khi áp dụng công nghệ tự động hóa diện rộng;...

Đối với Chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 – 2035, đại biểu Quốc hội tỉnh thống nhất đối với Mục tiêu cụ thể 7 “Tỷ số giới tính khi sinh đến năm 2030 giảm xuống dưới 109 bé trai/100 bé gái sinh ra sống và đến năm 2035 giảm xuống dưới 107 bé trai/100 bé gái sinh ra sống”, đồng thời đề nghị giải pháp thực hiện là “Truyền thông thay đổi hành vi” là giải pháp hàng đầu vì nguyên nhân sâu xa nằm ở tâm lý “trọng nam”, cần tăng cường và đa dạng hóa các phương thức truyền thông, thực hiện giáo dục về giới và bình đẳng giới, phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở, người có uy tín trong cộng đồng. Bên cạnh đó, cần các giải pháp khuyến khích, hỗ trợ với người sinh con gái; tăng cường thanh tra, kiểm tra, quản lý chặt chẽ các cơ sở siêu âm, khám thai nhằm ngăn chặn hành vi lựa chọn giới tính thai nhi.;...

Đối với Mục tiêu cụ thể 8 “Tỷ lệ cặp nam, nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn đạt 90% vào năm 2030 và 95% vào năm 2035; 70% phụ nữ mang thai được tầm soát ít nhất 4 loại bệnh tật bẩm sinh phổ biến nhất vào năm 2030 và 90% vào năm 2035; 90% trẻ sơ sinh được tầm soát ít nhất 5 loại bệnh bẩm sinh phổ biến nhất vào năm 2030 và đạt 95% vào năm 2035”, nội dung này đang được thực hiện theo quy định của Quyết định số 1999/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ. Trên cơ sở thực tiễn, đại biểu đề xuất bổ sung giải pháp thực hiện về cơ chế chính sách, đó là xây dựng chính sách sử dụng miễn phí gói dịch vụ của chương trình cho các đối tượng thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, bảo trợ xã hội, người dân tại thôn đặc biệt khó khăn, xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo, vùng nhiễm chất độc dioxin; xây dựng chính sách hỗ trợ cho cộng tác viên dân số, nhân viên y tế thôn bản khi tư vấn, vận động đối tượng sử dụng các gói dịch vụ cơ bản của Chương trình;... Đồng thời cần tập trung nghiên cứu, chú trọng phát triển đồng bộ y học hiện đại và y học cổ truyền và trong Chương trình cần bố trí tối thiểu một dự án về y học cổ truyền trong dự án thành phần “Nâng cao hiệu quả hệ thống phòng bệnh và nâng cao sức khỏe nhân dân”... Trong Chương trình mục tiêu quốc gia cũng cần có những giải pháp chăm sóc sức khỏe tinh thần hữu hiệu bên cạnh công tác chăm sóc sức khỏe thể chất, trong đó chú trọng giải pháp tuyên truyền, truyền thông sức khỏe tinh thần, xóa bỏ định kiến về bệnh tâm thần, khuyến khích người dân chủ động tìm kiếm, hỗ trợ khi gặp vấn đề về cảm xúc, stress, lo âu,...
Đối với Chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035, đại biểu Quốc hội tỉnh đề nghị đối với mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học cần lộ trình phù hợp, đầu tư đồng bộ; đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, giáo trình, sách giáo khoa, đội ngũ giáo viên giảng dạy. Hiện nay chưa có bộ sách giáo khoa các môn học bằng tiếng Anh hoặc bộ sách giáo khoa các môn học song ngữ Việt – Anh, vì vậy đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu bộ sách giáo khoa ngoài viết bằng tiếng Việt, có song ngữ Việt - Anh và bằng tiếng Anh để các cơ sở giáo dục phổ thông lựa chọn phù hợp với điều kiện thực tế tại đơn vị. Để thực hiện việc dạy và học bằng tiếng Anh, đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, đội ngũ giáo viên là yếu tố quyết định, đòi hỏi giáo viên không những có kiến thức chuyên sâu về môn học, nắm vững thuật ngữ chuyên ngành mà còn có kỹ năng tiếng Anh tốt. Thực tế hiện nay, gần như các cơ sở giáo dục đại học mới đào tạo giáo viên dạy tiếng Anh, chưa thể đào tạo giáo viên dạy các môn học bằng tiếng Anh. Giáo viên tiếng Anh không thể dạy các môn học khác bằng tiếng Anh khi không có kiến thức chuyên sâu của môn học ấy, ngược lại giáo viên các môn học khác thì lại không đủ năng lực, kỹ năng tiếng Anh để giảng dạy bằng tiếng Anh. Đó là chưa kể các cơ sở giáo dục vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn thiếu cả đội ngũ giáo viên dạy tiếng Anh. Do vậy, cần bổ sung vào mục tiêu đến năm 2030 tại mục tiêu (4) là giáo viên được bồi dưỡng, đào tạo đáp ứng yêu cầu dạy học bằng tiếng Anh, tương ứng với mục tiêu “30% cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông có thiết bị để triển khai thực hiện dạy và học bằng tiếng Anh” hoặc “30% cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông có thiết bị dạy học để triển khai thực hiện dạy và học bằng tiếng Anh và được hỗ trợ triển khai thực hiện dạy và học bằng tiếng Anh”...

Về đối tượng thụ hưởng quy định tại điểm a khoản 3 Điều 1 “a) Các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học công lập (không bao gồm các trường: Hữu nghị T78, Hữu nghị 80, Phổ thông Vùng cao Việt Bắc, Dự bị đại học, Phổ thông dân tộc nội trú, Phổ thông dân tộc bán trú và 248 trường phổ thông nội trú liên cấp ở các xã biên giới đã được đầu tư bằng các nguồn vôn khác)”. Như vậy các trường Hữu nghị T78, Hữu nghị 80, Phổ thông Vùng cao Việt Bắc, Dự bị đại học, Phổ thông dân tộc nội trú, Phổ thông dân tộc bán trú và 248 trường phổ thông nội trú liên cấp ở các xã biên giới không được thuộc đối tượng thụ hưởng. Đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu để đảm bảo tất cả các cơ sở giáo dục công lập cho dù thụ hưởng từ chương trình nào đều đạt mục tiêu của Chương trình này; rà soát giữa các chương trình mục tiêu quốc gia đang và sẽ triển khai trong thời gian tới, có nhiều nội dung đang trùng lặp, cần xác định rõ ranh giới để đảm bảo không trùng lặp, chồng chéo, tránh tình trạng dàn trải nhưng cũng tránh bỏ sót đối tượng, nội dung, mục tiêu;..

Đối với Báo cáo tổng kết công tác nhiệm kỳ 2021 - 2026 của Chính phủ, đại biểu Quốc hội tỉnh nhất trí cao và đánh giá rất tích cực về những thành tựu mà đất nước ta đã đạt được trong một nhiệm kỳ đầy biến động. Theo đại biểu báo cáo của Chính phủ cho thấy một thành tích rất đáng tự hào: đến nay, cả nước đã có 79,3% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, diện mạo nông thôn đã thay đổi khang trang hơn. Tuy nhiên, nhìn sâu vào thực chất chúng ta đang đối mặt với một mâu thuẫn lớn cần giải quyết ngay trong nhiệm kỳ tới, đó là về thực trạng, dù “điện, đường, trường, trạm” đã tốt, nhưng thu nhập và việc làm tại chỗ cho người dân nông thôn, miền núi vẫn là bài toán nan giải, khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng vẫn còn lớn. Hệ quả là làn sóng lao động trẻ vẫn phải rời bỏ quê hương, rời bỏ biên cương để dồn về các khu công nghiệp tại các đô thị lớn tìm kế sinh nhai, việc này gây quá tải hạ tầng và áp lực an sinh tại các đô thị đồng thời tạo ra những “làng rỗng”, “bản vắng” chỉ còn người già và trẻ em ở khu vực biên giới, vùng sâu vùng xa. Đây là những “khoảng trống” rất dễ bị các đối tượng tội phạm, thế lực thù địch lợi dụng, xâm nhập, gây mất an ninh trật tự, an ninh nông thôn và “phên dậu” đất nước. Từ những vấn đề trên, đại biểu kiến nghị Chính phủ cần có cơ chế đặc biệt để đưa nhà máy về nông thôn, cụ thể: về quy hoạch đất đai đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo các địa phương khi quy hoạch tỉnh, phải dành quỹ đất thuận lợi nhất tại các vùng nông thôn thuộc tỉnh để hình thành các cụm công nghiệp vệ tinh. Cần đơn giản hóa tối đa thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất lúa kém hiệu quả sang đất sản xuất phi nông nghiệp để đón dòng vốn này; về thuế và tín dụng theo đại biểu cần ban hành chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức cao nhất như áp dụng cho khu kinh tế đối với các doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn miền núi, biên giới, bất kể quy mô lớn hay nhỏ; về ngành nghề ưu tiên thì tập trung hỗ trợ mạnh cho công nghiệp chế biến sâu gắn với các sản phẩm OCOP hiện có, phải biến các sản phẩm OCOP từ quy mô “thủ công, nhỏ lẻ” thành hàng hóa công nghiệp có thương hiệu;...

Đối với Báo cáo công tác nhiệm kỳ khóa XV của Quốc hội, đại biểu Quốc hội tỉnh cho rằng công tác lập pháp thời gian qua được thực hiện với quyết tâm cao, quy mô lớn và chất lượng ngày càng nâng cao. Tính đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội đã ban hành 148 luật và 45 nghị quyết có chứa quy phạm pháp luật. Đặc biệt, để thực hiện Nghị quyết số 18 của Ban Chấp hành Trung ương, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2013, một sự kiện chính trị, pháp lý có ý nghĩa lớn, tạo cơ sở cho việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, kiện toàn tổ chức bộ máy chính trị, là đột phá quan trọng trong cải cách tổ chức bộ máy. Các đại biểu Quốc hội khóa XV do cử tri lựa chọn đã thực sự là đại diện của nhân dân, có bản lĩnh, trí tuệ, tâm huyết, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của người đại biểu nhân dân. Các đại biểu luôn gần dân, sát dân, nắm bắt kịp thời, đầy đủ tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, phản ánh trung thực đến Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền... Đề nghị Quốc hội tiếp tục quan tâm cải thiện điều kiện làm việc cho đại biểu Quốc hội, đặc biệt là đại biểu hoạt động chuyên trách ở Trung ương, từ trang thiết bị đến cơ sở vật chất, nhằm phát huy tốt nhất vai trò, trách nhiệm và hiệu quả hoạt động của đại biểu.

Đối với Chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đến năm 2035, các đại biểu Quốc hội tỉnh thống nhất mục tiêu chung và quan điểm tập trung ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, tập trung ưu tiên cho vùng khó khăn, lõi nghèo nhằm rút ngắn dần khoảng cách phát triển giữa các vùng, bảo đảm ổn định về an ninh, chính trị, đối ngoại ở vùng biên giới trọng yếu của đất nước. Tham gia vào Mục tiêu (2) đến năm 2030 “Tỷ lệ nghèo đa chiều của cả nước duy trì mức giảm từ 1 đến 1,5%/năm, phấn đấu tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng DTTS và MN xuống dưới 10%; tỷ lệ nghèo đa chiều ở xã nghèo giảm ít nhất 3%/năm”, đại biểu cho rằng đây là mục tiêu mang tính bản chất và cốt lõi, tuy nhiên để đạt được mục tiêu này việc hỗ trợ an sinh đơn thuần sẽ không đủ; điều quan trọng là tạo sinh kế bền vững, chuyển từ hỗ trợ sang trao cần câu, mở rộng việc làm phi nông nghiệp, phát triển kinh tế xanh, du lịch cộng đồng và nông nghiệp hàng hóa. Bên cạnh đó, phải giảm thiếu hụt dịch vụ giáo dục và y tế, bảo đảm 100% người dân tộc thiểu số, người nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có bảo hiểm y tế và được tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản miễn phí; đồng thời đại biểu đề nghị Chính phủ rà soát, thống nhất cách quy định chỉ tiêu này trong các văn bản của Chương trình. Nếu không giải quyết thiếu hụt về giáo dục, y tế và hạ tầng, thì người dân vẫn sẽ mãi quay lại tái nghèo
Đối với mục tiêu (3) để đảm bảo đến năm 2030, “phấn đấu 100% số xã nghèo trên cả nước thoát khỏi tình trạng nghèo; vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản không còn các xã, thôn đặc biệt khó khăn”, đề nghị cần nghiên cứu, xây dựng và ban hành chính sách riêng đối với nhóm hộ nghèo không có khả năng lao động. Hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo thuộc nhóm người già yếu, khuyết tật, bệnh mãn tính, không nơi nương tựa,… chiếm khoảng 25 - 30% tổng số hộ nghèo tại nhiều tỉnh miền núi. Đây là nhóm không thể thoát nghèo dù có tăng cường hỗ trợ sinh kế. Việc đưa nhóm đối tượng này vào nhóm bảo trợ xã hội sẽ giúp mục tiêu giảm nghèo phản ánh đúng thực chất, đồng thời bảo đảm người không có khả năng lao động được hưởng chính sách an sinh phù hợp, ổn định và lâu dài hơn, nhằm từng bước nâng mức sống của các hộ này tiệm cận mức sống trung bình của cộng đồng.

Về xác định trọng tâm, trọng điểm đầu tư tại điểm a khoản 4 Điều 1 dự thảo đã nêu nguyên tắc “đầu tư có trọng tâm, trọng điểm”, tuy nhiên chưa cụ thể hóa rõ thứ tự ưu tiên theo vùng, nhóm đối tượng, vì vậy cần làm rõ ưu tiên đầu tư cho vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi có tỷ lệ nghèo cao, hạ tầng chưa đồng bộ, nhiều khó khăn, chi phí đầu tư lớn nhưng khả năng tự cân đối ngân sách rất hạn chế. Việc quy định xác định rõ vùng ưu tiên sẽ giúp phân bổ vốn trọng điểm hơn, minh bạch hơn, tránh dàn trải nguồn lực, tạo hiệu quả lan tỏa rõ ràng và là căn cứ để thực hiện hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả đầu tư;...
Tại phiên họp tổ đối với Nghị quyết về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030, đại biểu Quốc hội tỉnh thống nhất việc cần thiết ban hành nghị quyết này. Theo đại biểu, Điều 10 (Phát triển điện hạt nhân mô đun nhỏ) quy định “Khuyến khích doanh nghiệp khu vực nhà nước và tư nhân tham gia nghiên cứu, đầu tư phát triển điện hạt nhân mô đun nhỏ”, việc quy định như vậy rất chung chung, chưa có cơ chế, chính sách rõ ràng, trong khi năng lượng hạt nhân đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyên sâu, vật lí hạt nhân đòi hỏi sự an toàn tuyệt đối cho dù mô đun nhỏ, đòi hỏi kỹ thuật rất cao chống rò rỉ phóng xạ ảnh hưởng đến môi trường sống nhất là sức khỏe … chưa đủ thu hút được doanh nghiệp khu vực nhà nước và tư nhân tham gia nghiên cứu, đầu tư phát triể, đề nghị Ban soạn thảo cân nhắc, nghiên cứu bổ sung.

Đối với dự án Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế, các đại biểu Quốc hội đồng tình với nhiều nội dung lớn của dự thảo luật; dự thảo luật có nhiều điểm tiến bộ, phù hợp với thông lệ quốc tế. Đồng thuận các quy định về thẩm phán, thành phần hội đồng xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, tổ chức tòa án chuyên biệt, thẩm quyền và pháp luật áp dụng với hướng Tòa án nhân dân tối cao trình.
Về chức danh Chánh án Tòa án chuyên biệt, đại biểu ủng hộ phương án quy định do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao bổ nhiệm. Hiện nay, trong hệ thống tòa án, tất cả chánh án các cấp đều do Chánh án Tòa án tối cao bổ nhiệm; chỉ riêng thẩm phán là do Chủ tịch nước bổ nhiệm, vì khi xét xử, thẩm phán nhân danh Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Quy định này phù hợp với Hiến pháp và pháp luật hiện hành, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho công tác quản lý, bổ nhiệm, luân chuyển...

Đề nghị làm rõ và lượng hóa hơn một số tiêu chuẩn đối với nhân sự là người nước ngoài được bổ nhiệm làm thẩm phán tại Tòa án chuyên biệt. Tại điểm a, khoản 2, điều 9 liệt kê bốn tiêu chuẩn, trong đó có các yêu cầu về uy tín, phẩm chất đạo đức tốt và có kiến thức chuyên môn phù hợp. Yêu cầu “có kiến thức chuyên môn phù hợp” chưa đủ chặt chẽ; cần quy định rõ là “am hiểu sâu” chứ không chỉ “phù hợp” vì vị trí này đòi hỏi mức độ thông thạo và hiểu biết sâu sắc về lĩnh vực chuyên môn liên quan. Về tiêu chuẩn trình độ tiếng Anh, quy định hiện nay chỉ nêu “có trình độ tiếng Anh” là quá chung chung. Đề nghị phải làm rõ đây là trình độ tiếng Anh chuyên ngành pháp lý, đảm bảo thẩm phán có thể đọc, hiểu, phân tích và lập luận trong môi trường tố tụng quốc tế;...

Tại phiên họp tổ về Chủ trương đầu tư các Chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đến năm 2035, các đại biểu Quốc hội tỉnh đề nghị cần làm rõ nguyên tắc xây dựng chương trình và mục tiêu giữa các giai đoạn để tránh tình trạng "ôm vào cho đủ" dẫn đến thiếu đột phá. về nguyên tắc phân bổ vốn, đề nghị không giao bộ, ngành Trung ương phân bổ chi tiết vốn mà giao toàn bộ cho địa phương để đúng tinh thần phân cấp, phân quyền, địa phương làm địa phương chịu trách nhiệm và Bộ, ngành Trung ương chỉ theo dõi, giám sát và kiểm tra việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ thuộc lĩnh vực mình phụ trách. Về tiêu chí nghèo đa chiều, cần phải đưa đối tượng bảo trợ xã hội ra khỏi nhóm tính nghèo đa chiều vì đây là nhóm nghèo vĩnh viễn, không còn sức lao động, không có điều kiện sản xuất, nếu đưa vào tiêu chí nghèo sẽ gây xáo trộn chỉ tiêu, không phản ánh đúng bản chất. Về nội dung lồng ghép và cân đối nguồn lực, đề nghị quy định rõ các địa phương không tự cân đối được thì ngân sách Trung ương phải bảo đảm đầy đủ;...

Hiện nay chúng ta đang thực hiện mô hình chính quyền hai cấp mới, theo dự kiến, tổng nguồn lực dành cho chương trình là khoảng 500.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương chỉ khoảng 100.000 tỷ, còn lại khoảng 400.000 tỷ là từ ngân sách địa phương. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chỉ có 6/34 địa phương có khả năng điều tiết ngân sách về Trung ương, còn lại 28 địa phương đều phải nhận hỗ trợ từ ngân sách Trung ương và hiện nay việc phân bổ vốn vẫn chủ yếu tập trung cho các tỉnh nhận bổ sung cân đối từ ngân sách Trung ương, vì vậy đại biểu đề nghị cần bảo đảm tính công bằng trong phân bổ vốn thì Trung ương giao nhiệm vụ cho địa phương thì cũng phải phân bổ nguồn lực tương ứng để đảm bảo tính khả thi;...

Đề nghị cần làm rõ hệ thống tiêu chí để có đủ căn cứ pháp lý và tính thống nhất trong quá trình triển khai đối với các Chương trình mục tiêu quốc gia, vì khi tiêu chí rõ ràng thì việc phân bổ nguồn lực, quản lý, giám sát mới đảm bảo hiệu quả, tránh lúng túng trong quá trình tổ chức thực hiện. Cần có quy định về cơ chế phối hợp giữa Bộ ngành quản lý và Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, đặc biệt là quy trình thẩm định phải bảo đảm đúng quy định của pháp luật và yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia; có hướng dẫn quy định chuyển tiếp giữa hai giai đoạn, nhất là đối với các dự án, tiểu dự án đang triển khai./.